.jpg?width=500 "Kant")
FELSEFE HABERLERİÇağdaş filozoflar · fikirler · kitaplar
Kategori
Bugün ne oldu? Felsefe tarihinden tarih notları.
Bugün doğan Pomponazzi, aklın ruhun ölümlü olduğunu gösterdiğini yazdı ve kitabı Venedik'te yakıldı; bugün doğan J. J. C. Smart zihnin beyinden başka bir şey olmadığını savundu; bugün doğan Susan Hurley zihnin kafatasının dışına taştığını. Bugün ölen Yamazaki Ansai Konfüçyüs'le Şinto'yu, Buonarroti devrimle eşitliği birleştirdi. Ortak soru: Zihin nerede biter?
Bugün doğan Moritz Lazarus 'halk psikolojisi'ni kurdu ve antisemitizme karşı durdu; bugün ölen Rudolf Eucken, Nobel'i kazanan tek 'yaşam filozofu'ydu; bugün ölen Saul Kripke ise adlarla nesneler arasındaki bağı yeniden kurdu. Üçünün ortak sorusu: Bir şeyin adı ile kendisi arasındaki mesafede ne durur?
Saul Kripke
Bugün doğan Allan Bloom eğitimin amacının bilgi aktarmak değil ruhu dönüştürmek olduğunu savundu; bugün doğan Humberto Maturana canlının kendini üreten bir örgütlenme olduğunu söyledi; bugün doğan Agrippa büyüyle bilimin henüz ayrılmadığı bir çağın tanığıydı. Bugün ölen Rudolf Carnap ise tek bir soru bıraktı: Bir cümlenin anlamlı olduğunu nasıl bileceğiz? Yapay zekâ çağında bu soru yeniden soruluyor.
Rudolf Carnap, Allan Bloom, Humberto Maturana
Bugün doğan Mary Midgley, insanın makineye ve gene indirgenmesine ömrünü adadı. Bugün ölen Montaigne felsefeyi sistem kurmaktan kurtarıp kendini sınamaya dönüştürdü; bugün ölen Feuerbach, Tanrı'nın insanın yansıması olduğunu söyledi; bugün ölen Samuel Alexander, bilincin maddeden 'belirdiğini' savundu. Dördü de aynı soruya bakıyor: İnsan sınırını nereye çizer?
Mary Midgley, Michel de Montaigne, Ludwig Feuerbach, Samuel Alexander
Bugün doğan bir Cambridge filozofu, felsefi soruların çoğunun yanlış kurulduğunu düşündü. Bugün doğan bir Polonyalı yazar, insanın kendisinden radikal biçimde farklı bir zekâyı anlayıp anlayamayacağını sordu. Ve bugün dört çocuk, on yedi bin yıllık bir mağara resmine tesadüfen girdi. Üçü aynı yerde buluşuyor.
Stanisław Lem, John Wisdom
Bugün doğan Adorno, kültürün seri üretime bağlandığında düşünceye ne olduğunu sordu. Bugün ölen Harrington, siyasetin arkasında her zaman bir mülkiyet düzeni olduğunu. Ve yirmi beş yıl önce bugün, dünya siyasetinin güvenlik-özgürlük dengesi kalıcı olarak değişti. Üçü aynı soruya bakıyor.
Theodor W. Adorno, James Harrington
Bugün doğan Georges Bataille aklın sınırını sordu. Bugün ölen Mary Wollstonecraft yurttaşlığın sınırını. Ve yine bugün ölen Paul Virilio teknolojinin sınırını — bıraktığı sezgi bugünkü yapay zekâ tartışmasını neredeyse birebir tarif ediyor.
Georges Bataille, Mary Wollstonecraft, Paul Virilio
%2C%20Great%20Otway%20National%20Park%20--%202019%20--%201294.jpg?width=1600)
Robert Alexy bugün seksen bir yaşına basacaktı; dört gün önce öldü. Aynı gün doğan iki isim ise birbirini hiç tanımadı: Avustralyalı John Passmore doğaya karşı sorumluluğumuzu sordu, New Yorklu Paul Goodman gençliğin neden saçma bir dünyada büyüdüğünü. Üçünü de bağlayan bir soru var.
8 Eylül'de doğan bir matematikçi, makinelerin çeviremeyeceğini kanıtladı. Aynı gün ölen bir İtalyan filozof, yorumun bir teknik değil bir varoluş biçimi olduğunu savundu. Ve yine aynı gün ölen bir Amerikalı, kitabına "Tekniğin Yanılsaması" adını verdi. Üçü aynı şeyi söylüyor.
