Çağdaş Filozoflar — Felsefe Haberleri

YANIS VAROUFAKIS VE TEKNOFEODALİZM

Kapitalizm gerçekten öldü mü, yoksa yalnızca biçim mi değiştirdi? Yunan iktisatçı Yanis Varoufakis, 2023'te 'bulut sermayesi' ve 'teknofeodalizm' kavramlarıyla dijital platformların kârı rantla, piyasayı 'bulut tımarları'yla değiştirdiğini ilan etmişti. 2026'da Marksist eleştirmenlerine uzun bir cevap yazdı: 'Tarih geriye gitmiyor; yepyeni bir toplumsal-iktisadi tarza savruluyoruz.' Tezin anatomisi, Gane, Morozov ve Durand'ın itirazları, yapay zekâ çağında kavramın sınavı.

David Harvey, Yanis Varoufakis

Dış Haberler Servisi3 Ekim 2026

Çağdaş Filozoflar

TU WEIMING VE YENİ KONFÜÇYÜSÇÜLÜK

Çin düşüncesinin Batı'ya verdiği en önemli cevaplardan biri: 'Modern olmak için Batılılaşmak zorunda mıyız?' Tu Weiming, Konfüçyüsçülüğü geçmişte kalmış bir ahlak öğretisi olarak değil, modern dünyanın krizlerine cevap verebilecek yaşayan bir felsefi gelenek olarak yeniden yorumlayan çağdaş düşünürlerin başında geliyor. 'Kültürel Çin', 'ruhsal hümanizm', 'medeniyetler diyaloğu' ve 'Konfüçyüsçülüğün üçüncü dönemi' kavramları, Çin düşüncesini küresel felsefenin merkezî tartışmaları içinde yeniden konumlandırıyor. 86 yaşındaki filozofun portresi.

Konfüçyüs, Tu Weiming

Dış Haberler Servisi1 Ekim 2026

Çağdaş Filozoflar

HİTOSHİ NAGAİ

'Neden ben benim?' sorusunu felsefenin merkezine yerleştiren Japon filozof. Bir insanın dünyadaki herhangi bir insan olmaktan çıkıp 'ben' olması ne demektir? 1951 doğumlu Hitoshi Nagai, kırk yıldır 〈Ben〉 ile 'ben' arasındaki ayrımı, 'tekil-varoluşluluk' kavramını ve 'bilinç neden gerçek değil?' sorusunu işliyor; 2025-2026'da Kant'a 'yanlış teşhis' koyan iki kitap ve otuz yıl sonra yeniden yazdığı 'Çocuklar İçin Felsefe' ile Japonya'nın en özgün metafizikçisi yeniden gündemde.

Thomas Nagel, Friedrich Nietzsche, Ludwig Wittgenstein, Hitoshi Nagai

Dış Haberler Servisi30 Eylül 2026

Çağdaş Filozoflar

Robert Stalnaker'ın 'ortak zemini' makinelerin sınavında: Yapay zekâ pragmatiği 1978 tarihli bir makaleye dönüyor

Seksen altı yaşındaki MIT filozofu Robert Stalnaker'ın konuşmayı 'bağlam kümesini daraltma' olarak modelleyen kuramı, 2026'da beklenmedik bir yerde yeniden merkeze oturdu: Büyük dil modellerinin pragmatik yeterliğini ölçen EACL 2026 ve CoNLL 2026 çalışmaları ile ağustosta yayımlanan 'pragmatik saldırı yüzeyi' makalesi, Stalnaker'ın ortak zemin ve pragmatik önvarsayım kavramlarını doğrudan ödünç alıyor. Bir dil modeli ortak zemini takip edebilir mi, yoksa yalnızca taklit mi eder?

David Chalmers, Robert Stalnaker

Haber Merkezi29 Eylül 2026

Çağdaş Filozoflar

Jacques Rancière: Eşitlik Bir Hedef Değil, Başlangıç Varsayımıdır

Öğrencisi olduğu Althusser'den koparak 'cahillerin özgürleşmesi'ni, işçi arşivlerini, demokrasiyi, edebiyatı ve sinemayı aynı felsefi sorunun parçaları hâline getiren düşünür. Sorusu hep aynı: Kim konuşabilir — ve kimin konuşması 'gerçekten konuşma' sayılır? Algoritmaların görünürlüğü dağıttığı çağda, 'duyulur olanın paylaşımı' kavramı yeni bir hayat buluyor.

Jacques Rancière

Dış Haberler Servisi16 Eylül 2026

Çağdaş Filozoflar

Miranda Fricker: Bilginin de Bir Adaleti Vardır

Felsefeyi "kim haklı?" sorusundan "kimin sözüne neden inanıyoruz?" sorusuna çevirdi. Epistemik adaletsizlik kavramının yaratıcısı, iki hafta sonra Columbia'da Dewey Konferansları'nı verecek: Suçlama ve özür talebi, ahlaki 'baskı' olmadan mümkün mü? Fricker'ın yirmi yıllık yolculuğu — bilgi etiğinden ahlaki failliğin biçimlendirilmesine.

Miranda Fricker

Dış Haberler Servisi15 Eylül 2026

Çağdaş Filozoflar

Daniel C. Dennett: Zihnin Büyüsünü Bozan Filozof

"Bilinç bir sır değilse nedir?" Dennett felsefeyi laboratuvara soktu; ama laboratuvarı da felsefeye teslim etmedi. Ryle'ın öğrencisi, Darwin'in savunucusu, 'içimizdeki küçük ben' sezgisinin en inatçı düşmanı. Ölümünden iki yıl sonra, yapay zekâ çağının en çok ihtiyaç duyduğu kavram onun: kavrayışsız yetkinlik.

Daniel C. Dennett

Dış Haberler Servisi14 Eylül 2026

Çağdaş Filozoflar

David Harvey: Kapitalizmi Haritadan Okuyan Filozof

Coğrafyayı haritadan çıkarıp sermayenin içine yerleştiren düşünür doksanını geride bıraktı ve hâlâ aynı sorunun peşinde: Kapitalizm neden sürekli yeni mekânlar yaratmak zorunda? Şubat'ta Verso'dan çıkan The Story of Capital, elli yıllık Kapital derslerinin özeti. Konut krizinden veri merkezlerine, Harvey'nin kavramları neden hâlâ işliyor?

David Harvey

Dış Haberler Servisi13 Eylül 2026

Çağdaş Filozoflar

Cornel West: Felsefe ve Kimlik

Onu "Amerikalı filozof ve aktivist" diye tanımlamak, düşüncesindeki asıl gerilimi kaçırır. West'in merkezinde tek bir akademik problem yok. Sorusu şu: Bir toplum adaletsizliği gördüğü halde neden ona alışır? Cevabı Sokrates'ten ve blues'dan geçiyor.

Cornel West

Haber Merkezi12 Eylül 2026