.jpg?width=500 "Kant")
FELSEFE HABERLERİÇağdaş filozoflar · fikirler · kitaplar
Kategori
Bugün ne oldu? Felsefe tarihinden tarih notları.
5 Ekim, Aydınlanma'nın en huzursuz zihni Denis Diderot'nun (1713), Amerikan felsefesinin ilk büyük metafizikçisi Jonathan Edwards'ın (1703) ve 'iktidarsızların iktidarı'nı yazan oyun yazarı-cumhurbaşkanı Václav Havel'in (1936) doğum günü. Ansiklopedi, özgür irade ve yalan içinde yaşamak üzerine.
Denis Diderot
4 Ekim: İoanna Kuçuradi'nin doksanıncı doğum günü ve cenaze töreni, Otto Weininger'in ölümü ve insanı yeniden düşünmek. Bazı tarihler yalnızca takvim yaprağı değildir. 4 Ekim 1936'da doğan Kuçuradi bugün, doğum gününde toprağa veriliyor; 1903'te Otto Weininger 23 yaşında Beethoven'ın öldüğü evde kendini öldürdü; 1570'te Péter Pázmány doğdu; 1582'de takvimden on gün silindi; 1669'da Rembrandt öldü; 1957'de Sputnik insanlığı yeryüzünün dışına taşıdı.
İoanna Kuçuradi, Ludwig Wittgenstein
Philippa Foot 3 Ekim 1920'de doğdu ve tam doksan yıl sonra, 3 Ekim 2010'da öldü: Tramvay problemini icat eden, erdem etiğini yeniden canlandıran ve 'doğal iyilik' kuramını seksen yaşında yazan Oxford filozofu. Aynı gün 1226'da Assisili Francesco öldü, 1896'da sanatı emeğin sevinci olarak düşünen William Morris; 1897'de Louis Aragon doğdu; 1990'da Almanya birleşti ve Habermas 'DM-milliyetçiliği' uyarısını yaptı.
Jürgen Habermas, Mary Midgley, Philippa Foot
Gandhi'den Simondon'a: Şiddetsizlik, teknik, benlik ve insan olma sorusu. 2 Ekim, Mahatma Gandhi'nin doğumuyla şiddetsizliğin dünya çapında düşünsel ve siyasal bir ilkeye dönüşmesini, Gilbert Simondon'un doğumuyla insan-teknik ilişkisinin yeni bir ontolojiye kavuşmasını ve Swami Abhedananda ile Vedanta'nın Batı'yla karşılaşmasını hatırlatır. Aynı gün Wallace Stevens doğdu, Marcel Duchamp öldü; BM bugünü Uluslararası Şiddetsizlik Günü ilan etti.
Tarihte bazı günler filozofların doğum ve ölüm tarihleriyle öne çıkar; bazı günler ise felsefenin kendisinin dönüşümünü hatırlatır. 30 Eylül ve 1 Ekim, epistemoloji, mistisizm, hermeneutik ve siyaset felsefesi açısından dikkat çekici isimleri aynı takvimde buluşturuyor: Condillac'ın heykeli, Mevlânâ'nın doğumu, Claudia Card'ın kötülük kuramı, Dilthey'in 'anlama'sı, Alvin Goldman'ın dışsalcılığı ve Mészáros'un sermaye eleştirisi.
Wilhelm Dilthey
Miguel de Unamuno 1864'te bugün Bilbao'da doğdu: 'Hayatın Trajik Duygusu'nun yazarı, Don Quijote'yi İspanya'nın filozofu ilan eden, 1936'da Salamanca'da falanjistlere 'Yeneceksiniz ama ikna edemeyeceksiniz' diyen düşünür. Aynı gün 1547'de Cervantes, 1881'de Ludwig von Mises doğdu; 1902'de Émile Zola, 1973'te W. H. Auden öldü.
Doğu Asya bugün Konfüçyüs'ün geleneksel doğum gününü (MÖ 551) kutluyor; Tayvan'da Öğretmenler Günü. Aynı gün 1941'de, olası dünyaların gerçek olduğunu savunan David Lewis, 1935'te şüphecilik üzerine yazan Barry Stroud doğdu. Herman Melville 1891'de, Louis Pasteur 1895'te bugün öldü.
.jpg?width=1600)
Jacques-Bénigne Bossuet 1627'de bugün Dijon'da doğdu: Meaux Piskoposu, Güneş Kral'ın vaizi, mutlak monarşinin ilahi hakkını ve tarihin Tanrı'nın planı olduğunu savunan 'Evrensel Tarih Üzerine Söylem'in yazarı; Fénelon'la kavgası, Voltaire'in ve Hegel'in tarih felsefesinin karşı kutbu. Aynı gün 1540'ta Papa III. Paulus Cizvit tarikatını onayladı.
Martin Heidegger 1889'da bugün Meßkirch'te doğdu; Walter Benjamin 1940'ta bugün, Pireneler'i yaya geçtikten sonra İspanya sınırındaki Portbou'da, Gestapo'ya teslim edilme korkusuyla morfin alarak öldü. Aynı gün T. S. Eliot (1888) ve Ivan Pavlov (1849) doğdu. Bir günde felsefenin iki karşıt kaderi.
Martin Heidegger
