29 Eylül: Unamuno'nun trajik duygusu, Cervantes'in doğumu ve von Mises'in praksiyolojisi

Miguel de Unamuno 1864'te bugün Bilbao'da doğdu: 'Hayatın Trajik Duygusu'nun yazarı, Don Quijote'yi İspanya'nın filozofu ilan eden, 1936'da Salamanca'da falanjistlere 'Yeneceksiniz ama ikna edemeyeceksiniz' diyen düşünür. Aynı gün 1547'de Cervantes, 1881'de Ludwig von Mises doğdu; 1902'de Émile Zola, 1973'te W. H. Auden öldü.

Robert Stalnaker'ın 'ortak zemini' makinelerin sınavında: Yapay zekâ pragmatiği 1978 tarihli bir makaleye dönüyor

Seksen altı yaşındaki MIT filozofu Robert Stalnaker'ın konuşmayı 'bağlam kümesini daraltma' olarak modelleyen kuramı, 2026'da beklenmedik bir yerde yeniden merkeze oturdu: Büyük dil modellerinin pragmatik yeterliğini ölçen EACL 2026 ve CoNLL 2026 çalışmaları ile ağustosta yayımlanan 'pragmatik saldırı yüzeyi' makalesi, Stalnaker'ın ortak zemin ve pragmatik önvarsayım kavramlarını doğrudan ödünç alıyor. Bir dil modeli ortak zemini takip edebilir mi, yoksa yalnızca taklit mi eder?

David Chalmers, Robert Stalnaker

28 Eylül: Konfüçyüs'ün doğum günü, David Lewis'in olası dünyaları ve Barry Stroud'un şüpheciliği

Doğu Asya bugün Konfüçyüs'ün geleneksel doğum gününü (MÖ 551) kutluyor; Tayvan'da Öğretmenler Günü. Aynı gün 1941'de, olası dünyaların gerçek olduğunu savunan David Lewis, 1935'te şüphecilik üzerine yazan Barry Stroud doğdu. Herman Melville 1891'de, Louis Pasteur 1895'te bugün öldü.

Selçuk'taki Mantık, Matematik ve Felsefe Sempozyumu'nun programı açıklandı: Ahmet Arslan ve Kaan H. Ökten çağrılı konuşmacı

Erdal İnönü'nün 2003'te Assos'ta başlattığı, on yıl Foça'da süren ve 2012'de sessizliğe gömülen sempozyum dizisi, 1-3 Ekim'de Selçuk Efes Kent Belleği'nde yeniden açılıyor. Programı açıklanan XI. buluşmanın çağrılı konuşmacıları Ahmet Arslan ve Kaan H. Ökten; tema 'ÂRÂF'; bütün oturumlar halka açık. Türkiye'de mantık ve bilim felsefesinin en uzun ömürlü buluşmasının hikâyesi ve bugünü.

Ahmet Arslan

I. Önay Sözer Çağdaş Felsefe Sempozyumu 8 Ekim'de İstanbul Üniversitesi'nde

Türkiye'de fenomenolojinin ve Hegel araştırmalarının kurucu isimlerinden, 2022'de yitirdiğimiz Önay Sözer'in adını taşıyan ilk Çağdaş Felsefe Sempozyumu, 8 Ekim 2026'da İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Genel Kurul Odası'nda yapılacak. Sözer'in altmış yıl ders verdiği fakültede düzenlenen sempozyum, 'ara' kavramının filozofunu anmanın ötesinde, çağdaş felsefenin Türkiye'deki güncel gündemini tartışacak.

27 Eylül: Bossuet'nin doğumu, Cizvitlerin kuruluşu ve tarihin Tanrı'nın planı olarak okunması

Jacques-Bénigne Bossuet 1627'de bugün Dijon'da doğdu: Meaux Piskoposu, Güneş Kral'ın vaizi, mutlak monarşinin ilahi hakkını ve tarihin Tanrı'nın planı olduğunu savunan 'Evrensel Tarih Üzerine Söylem'in yazarı; Fénelon'la kavgası, Voltaire'in ve Hegel'in tarih felsefesinin karşı kutbu. Aynı gün 1540'ta Papa III. Paulus Cizvit tarikatını onayladı.

26 Eylül: Heidegger'in doğumu ve Benjamin'in Portbou'daki ölümü — yirminci yüzyılın iki ucu

Martin Heidegger 1889'da bugün Meßkirch'te doğdu; Walter Benjamin 1940'ta bugün, Pireneler'i yaya geçtikten sonra İspanya sınırındaki Portbou'da, Gestapo'ya teslim edilme korkusuyla morfin alarak öldü. Aynı gün T. S. Eliot (1888) ve Ivan Pavlov (1849) doğdu. Bir günde felsefenin iki karşıt kaderi.

Martin Heidegger