Mantık

YAKLAŞAN FELSEFE ETKİNLİKLERİ

Türkiye'den Çin'e, Japonya'dan Afrika'ya: Ekim ve Kasım 2026'nın önemli felsefe buluşmaları. 2 Ekim itibarıyla felsefe dünyasının sonbahar takvimi yoğunlaşıyor: Selçuk'ta süren Mantık, Matematik ve Felsefe sempozyumu, İstanbul'da İslam felsefesi, teknik ve matematik tarihi toplantıları; Hong Kong'da Konfüçyüsçülük dersleri, Seul'de Hint felsefesi, Dakar'da kültürlerarası yetkinlik, Paris'te Foucault'nun yüzüncü yılı, Harvard'da siyaset teorisi.

Konfüçyüs

Robert Stalnaker'ın 'ortak zemini' makinelerin sınavında: Yapay zekâ pragmatiği 1978 tarihli bir makaleye dönüyor

Seksen altı yaşındaki MIT filozofu Robert Stalnaker'ın konuşmayı 'bağlam kümesini daraltma' olarak modelleyen kuramı, 2026'da beklenmedik bir yerde yeniden merkeze oturdu: Büyük dil modellerinin pragmatik yeterliğini ölçen EACL 2026 ve CoNLL 2026 çalışmaları ile ağustosta yayımlanan 'pragmatik saldırı yüzeyi' makalesi, Stalnaker'ın ortak zemin ve pragmatik önvarsayım kavramlarını doğrudan ödünç alıyor. Bir dil modeli ortak zemini takip edebilir mi, yoksa yalnızca taklit mi eder?

David Chalmers, Robert Stalnaker

28 Eylül: Konfüçyüs'ün doğum günü, David Lewis'in olası dünyaları ve Barry Stroud'un şüpheciliği

Doğu Asya bugün Konfüçyüs'ün geleneksel doğum gününü (MÖ 551) kutluyor; Tayvan'da Öğretmenler Günü. Aynı gün 1941'de, olası dünyaların gerçek olduğunu savunan David Lewis, 1935'te şüphecilik üzerine yazan Barry Stroud doğdu. Herman Melville 1891'de, Louis Pasteur 1895'te bugün öldü.

Selçuk'taki Mantık, Matematik ve Felsefe Sempozyumu'nun programı açıklandı: Ahmet Arslan ve Kaan H. Ökten çağrılı konuşmacı

Erdal İnönü'nün 2003'te Assos'ta başlattığı, on yıl Foça'da süren ve 2012'de sessizliğe gömülen sempozyum dizisi, 1-3 Ekim'de Selçuk Efes Kent Belleği'nde yeniden açılıyor. Programı açıklanan XI. buluşmanın çağrılı konuşmacıları Ahmet Arslan ve Kaan H. Ökten; tema 'ÂRÂF'; bütün oturumlar halka açık. Türkiye'de mantık ve bilim felsefesinin en uzun ömürlü buluşmasının hikâyesi ve bugünü.

Ahmet Arslan

24 Eylül: Cardano'nun doğumu ve Paracelsus'un ölümü — Rönesans'ın iki asi hekimi

Gerolamo Cardano 1501'de bugün Pavia'da doğdu: Cebirde negatif ve sanal sayıları kabul eden, kumar masasında olasılık düşüncesini başlatan, kendi yıldız falını yorumlayıp Engizisyon'a düşen hekim-matematikçi. Paracelsus 1541'de bugün Salzburg'da öldü: Basel'de İbn Sînâ'nın Kanun'unu yakan, 'dozu zehir yapar' diyen, insanı evrenin mikrokozmosu sayan simyacı-filozof.

20 Eylül: Leo Strauss, Richard Montague, Gillian Rose ve Adrian Piper — bir günde dört doğum

Siyaset felsefesinde 'satır aralarını okuma'nın kuramcısı Leo Strauss 1899'da, doğal dilin mantıksal semantiğini kuran Richard Montague 1930'da, Hegel'i sola karşı savunan Gillian Rose 1947'de, kavramsal sanatçı ve Kant yorumcusu Adrian Piper 1948'de bugün doğdu. Teosofist Annie Besant 1933'te öldü.

Leo Strauss

18 Eylül: Sanat felsefesinden analitik düşünceye, liberalizmden varoluş sorusuna

Monroe Beardsley (1985), F. H. Bradley (1924), Alexander Bain (1903), Paul Bernays (1977), Amélie Oksenberg Rorty (2020) ve Barbara Skarga (2009) bugün öldü; Steven Pinker bugün doğdu. 18 Eylül 1944'te Hayek'in Kölelik Yolu'nun Amerikan baskısı çıktı. Bugün açılan toplantılar: Gent'te Lacan Today, Lublin'de Philosophica II, Bükreş'te EENPS.

Monroe C. Beardsley, F. H. Bradley

F. H. Bradley: Görünüşün ardındaki Mutlak, ya da analitik felsefenin karşı çıkarak doğduğu filozof

Ölümünün yüz ikinci yılında F. H. Bradley: Merton College'da elli dört yıl boyunca neredeyse hiç ders vermeden yazan münzevi; ilişkilerin gerçekdışılığı argümanı, Mutlak deneyim öğretisi, Mill'e saldırısı ve Russell ile Moore'un tam da ona karşı çıkarak kurduğu analitik felsefe. T. S. Eliot'ın tezinden Michael Oakeshott'a uzanan bir etki.

F. H. Bradley

18 Eylül 2026 itibarıyla yaklaşan önemli felsefe konferansları

Bu hafta yalnızca yeni girenler: Gent'te Lacan Today (18-19 Eylül), Lublin'de Philosophica II: Words and Language (17-18 Eylül), Bükreş'te EENPS 2026 (18-19 Eylül) ve Berlin'de AI Music Creativity konferansı (16-18 Eylül). Daha önce duyurduğumuz toplantılar için önceki listelerimize bakın.