Siyaset Felsefesi

Bir kuram göç ederse: Alexy'nin Brezilya'da başına gelenler

Alexy'nin ölümünün ardından Brezilya Federal Yüksek Mahkemesi taziye notu yayımladı. Bu, bir Alman akademisyen için sıra dışı bir jest. Ama hikâyenin ilginç kısmı şu: Brezilya hukukçuları yıllardır "Brezilya usulü dengeleme" diye bir şeyi tartışıyor — ve bunu bir övgü olarak söylemiyorlar.

Hegel'in en modern kavramı diyalektik değil: tanınma

Hegel iki yüz yıldır "anlaşılmaz" diye anılıyor. Oysa bugün en çok konuşulan kavramı hiç de karanlık değil: Kendimizin kim olduğunu ancak başkalarının bakışında öğreniriz. Ekim ayında Amerika Hegel Derneği bu kez zaman üzerine toplanıyor.

Leiter'den gerçekçi cephe: "Gerçek normatiflik diye bir şey yoktur"

Alexy'nin ölümünü duyuran blogun sahibi, hukuk felsefesinde onun tam karşı kutbunda duruyor. Brian Leiter'in Oxford'dan çıkan yeni derlemesi, yargıçların kararlarını gerekçelerin değil psikolojinin, ideolojinin ve toplumsal koşulların açıkladığını savunuyor. NDPR'daki inceleme bir çelişkiye işaret ediyor.

Makine kimin emeğini soğuruyor? HCI'ye emek süreci kuramı çağrısı

CHI'26'ya kabul edilen bir çalışma, insan-bilgisayar etkileşimi alanının yapay zekâyı 'araç' olarak incelemekle yetindiğini savunuyor ve Marx'tan Braverman'a uzanan emek süreci kuramını masaya getiriyor. Soru teknik değil: Yapay zekâ kimin becerisini soğuruyor?

Searle'ün odası boşaldı, sorusu duruyor

Çin Odası'nın filozofu 17 Eylül 2025'te doksan üç yaşında öldü. Onu 'bilgisayarlar düşünemez' diyen adam olarak hatırlamak, tek bir düşünce deneyine indirgemek olur. Searle'ün gerçek sorusu daha genişti — ve paradan devlete, sözden kuruma uzanıyordu. Mirası da tartışmasız değil.

David Chalmers

Marx'ı bugün okumak: yabancılaşma, meta fetişizmi ve makinenin sahibi

Yirminci yüzyıl Marx'ı bir siyasal programın adı yaptı. Yirmi birinci yüzyıl ise onu tekrar bir çözümleyici olarak okuyor: yabancılaşma, meta fetişizmi, ekoloji ve cumhuriyetçi özgürlük. 'Yapay zekâ kimin?' sorusu, bu okumanın sınav sorusu.

Felsefe tarihinde bugün: 7 Eylül — vicdanın hakemi kim?

7 Eylül, üç ismi aynı eksende buluşturuyor. Thomas Erastus günahı Kilise'nin değil Devlet'in cezalandırması gerektiğini savundu. Robert Estienne, Yeni Ahit'i ilk kez numaralı ayetlerle basarak herkesin metne tek başına ulaşmasını mümkün kıldı. Eliezer Schweid, Yahudi düşüncesini modern dünyanın karşısına koydu. Ortak soru: Kutsal metin ve vicdan üzerinde otorite kimde?

Mouffe: demokrasi uzlaşma sanatı değil, çatışmayı evcilleştirme sanatıdır

Kırk yıldır tek bir tezi savunuyor: İnsanlar temel değerlerde uzlaşamaz ve bu bir kusur değil. Mouffe'a göre demokrasinin işi herkesi aynı fikre getirmek değil, düşmanı rakibe dönüştürmek. Siyaset sahnesi boşaltıldığında tutkular yok olmuyor — başkası dolduruyor.

Foucault yüz yaşında: yüzüncü yıl, ölümünden sonra büyüyen bir külliyatla açıldı

1926'da doğan Foucault'nun yüzüncü yılı, aynı zamanda Cinselliğin Tarihi'nin birinci cildinin ellinci yılına denk geliyor. Pennsylvania'da eylül sonunda toplanan sempozyum, basit bir anma değil: Ölümünden sonra yayımlanan on üç Collège de France dersi ve dördüncü cilt, Foucault'yu yeniden okumayı zorunlu kıldı.