Medya

Brüksel 'tavşan deliğini' kapatıyor: AB'nin KIDS Act'i 13 yaş altına sosyal medyayı yasaklıyor, öneri algoritmalarını hedef alıyor

Avrupa Komisyonu'nun 17 Eylül'de açıkladığı KIDS Act, 13 yaş altına sosyal medyayı, 15 yaş altına kişisel hesabı yasaklıyor; sonsuz kaydırmayı, gece bildirimlerini ve çocukları 'zararlı içerik tavşan deliklerine' sürükleyen öneri algoritmalarını hedef alıyor; yapay zekâ sohbet arkadaşlarına duygusal bağımlılık yasağı getiriyor. Von der Leyen: 'Kuralları biz koyarız, büyük teknoloji değil.'

Toplumun Kitlesel Bilinçdışı Olarak Sosyal Medya

Jung'dan Freud'a, Lacan'dan Debord'a: İnsanlık ilk kez kendi bastırılmış arzularını gerçek zamanlı olarak seyrediyor olabilir mi? Beğeniler, kaydırmalar ve sessizlikler milyarlarca küçük 'rüya' olarak birikirken, algoritma bir ayna mı, bir yükselteç mi, yoksa yeni bir kültürel rahip sınıfı mı? Tarde'dan Castoriadis'e, Gerbaudo'nun 'reaktif demokrasi'sinden Deleuze'ün denetim toplumlarına uzanan bir soruşturma.

Byung-Chul Han, Jürgen Habermas, Jacques Rancière

Beş milyar görüntü jüri önünde: Andersen v. Stability AI, yapay zekâ eğitim verisini ilk kez on iki yurttaşa soruyor

Sarah Andersen, Kelly McKernan ve Karla Ortiz'in Stability AI, Midjourney, DeviantArt ve Runway'e karşı 2023'te açtığı dava, San Francisco'da bu ay bir jürinin önüne geldi: Bir görüntü modelini internetten kazınmış eserlerle eğitmek ve dağıtmak telif ihlali midir? Mart ayında Yüksek Mahkeme'nin dokunmadığı Thaler kararıyla birlikte, yapay zekâ ve yazarlık hukukunun iki ucu.

29. Philosophicum Lech: 'Vesayet altında düşünmek' teması altı gün boyunca Arlberg'de tartışılacak

Almanca konuşulan dünyanın en tanınmış felsefe festivallerinden Philosophicum Lech, 22-27 Eylül'de 'Betreutes Denken. Die neue Lust an der Unmündigkeit' başlığıyla toplanıyor. Precht, Safranski, Rostalski, Newmark, Butter ve Nosthoff konuşacak; Barbara Bleisch ve Konrad Paul Liessmann açılış tartışmasını yapacak. Tractatus töreni 25 Eylül'de.

Tractatus 2026 Maria-Sibylla Lotter'e: 'Kurban' kavramının yükselişini soğukkanlılıkla çözümleyen bir deneme ödüllendirildi

Almanca konuşulan dünyanın en yüksek ödüllü felsefi deneme ödülü Tractatus (25.000 avro), Bochumlu etik profesörü Maria-Sibylla Lotter'in 'Opfer. Über Verwundbarkeit als Selbstbild' kitabına verildi. Jüri, yalnızca kurban ve fail tanıyan bir insan imgesinin tehlikelerine dikkat çeken 'berrak' bir analizi ödüllendirdiğini açıkladı. Tören 25 Eylül'de Lech am Arlberg'de.

Jacques Rancière: Eşitlik Bir Hedef Değil, Başlangıç Varsayımıdır

Öğrencisi olduğu Althusser'den koparak 'cahillerin özgürleşmesi'ni, işçi arşivlerini, demokrasiyi, edebiyatı ve sinemayı aynı felsefi sorunun parçaları hâline getiren düşünür. Sorusu hep aynı: Kim konuşabilir — ve kimin konuşması 'gerçekten konuşma' sayılır? Algoritmaların görünürlüğü dağıttığı çağda, 'duyulur olanın paylaşımı' kavramı yeni bir hayat buluyor.

Jacques Rancière

Louis Althusser ve Yapısalcı Marksizm

1960'larda Marx'ı yeniden keşfetti; ama kuramı rahatsız edici bir soru doğurdu: İnsan tarihi yapan özne mi, yoksa tarih bizi bizden önce mi biçimlendiriyor? Epistemolojik kopuş, ideolojik devlet aygıtları ve 'Hey, sen!' — Althusser'in çağrı kuramı, algoritmaların bizi her gün adıyla çağırdığı bir çağda yeniden okunuyor. Trajedisi, kuramının önüne geçmemeli; ama silinmemeli de.

Jacques Rancière, Louis Althusser

2025–2026'nın öne çıkan felsefe kitapları: Neiman, Spiegel, Ganeri, Ivanovic, Han, Žižek, Habermas

Bu haftaki üçüncü kitap yazısı; yalnızca sitede daha önce yer almamış başlıklar. Bugün çıkan üç kitap — Neiman'ın 'Kötülük Diyelim'i, Spiegel'in 'Aptallık ve Kendine Kapanma'sı, Ganeri'nin Hint felsefesine girişinin ikinci baskısı — ve Ivanovic'in insani yardım eleştirisi; ardından Han'ın 'Saygısız', Žižek'in 'Sıfır Noktası' ve Habermas'ın felsefe tarihinin üçüncü cildi. Ortak tema: Yargılamayı yeniden öğrenmek.

Byung-Chul Han, Slavoj Žižek, Jürgen Habermas

11 Eylül: Adorno'nun Doğumu, Harrington'ın Ölümü ve 9/11'in Felsefi Gölgesi

Bugün doğan Adorno, kültürün seri üretime bağlandığında düşünceye ne olduğunu sordu. Bugün ölen Harrington, siyasetin arkasında her zaman bir mülkiyet düzeni olduğunu. Ve yirmi beş yıl önce bugün, dünya siyasetinin güvenlik-özgürlük dengesi kalıcı olarak değişti. Üçü aynı soruya bakıyor.

Theodor W. Adorno, James Harrington