Etik

Schopenhauer: acı çeken değil, isteyen insan

'Karamsar filozof' etiketi Schopenhauer'ın en zayıf tarafını öne çıkarır. Asıl tezi daha rahatsız edici: Mutsuzluğumuzun kaynağı dünyanın bize yaptıkları değil, sürekli bir şeyler istemek zorunda oluşumuz olabilir. Ve buradan merhamete çıkan bir yol var.

Ahtapot, arı, karga: bilinç tartışması insanın dışına çıktı

2024'te New York'ta imzalanan bildiri, kuşlarda ve memelilerde bilincin güçlü bilimsel desteği olduğunu; balıklarda, sürüngenlerde, kafadanbacaklılarda ve böceklerde ise 'gerçekçi bir ihtimal' bulunduğunu ilan etti. Kasımda Duke'ta toplanacak konferans, sıradaki soruyu soruyor: Refah nedir ve nasıl ölçülür?

Peter Singer, David Chalmers, Peter Godfrey-Smith

Felsefe Tarihinde Bugün — 4 Eylül: modern uygarlığın iki eleştirmeni

4 Eylül 1926'da Ivan Illich doğdu, 4 Eylül 1965'te Albert Schweitzer öldü. Biri insan için kurulmuş kurumların insanı yönetmeye ne zaman başladığını sordu; öteki ahlaki topluluğun sınırını bütün canlılara açtı. İkisi de 'ilerleme' fikrine eleştirel mesafeden bakıyordu.

Sis: Makine bilinçli mi? Uzmanlar bilmiyor, zamanında da bilemeyecek

Eric Schwitzgebel'in Cambridge'den ağustosta çıkan kitabının tezi, iki kampa da karşı: Yakın gelecekte yapay zekânın bilinç kazanması ne apaçık imkânsız ne de apaçık kaçınılmaz. Asıl mesele, karar vermek zorunda kalacağımız anın, bilebileceğimiz andan çok önce gelecek olması.

Luciano Floridi, Eric Schwitzgebel, David Chalmers, Peter Godfrey-Smith

Singer seksen yaşında ve kendi yapay zekâsını kurdu: iyi hayat sorusu değişti mi?

Dünyanın en tanınan uygulamalı etikçisi Melbourne'e döndü, kapitalizmi tümden reddetmeyi bıraktı ve kendi yazılarıyla eğitilmiş bir sohbet robotu yayına soktu. Elli yıldır sorduğu soru aynı: Nasıl yaşamalıyız? Değişen, sorunun sorulduğu dünya.

Peter Singer

Charles Taylor: modern insan neden daha özgür ve daha huzursuz?

Taylor'ın bütün çalışması tek bir soruya bağlanır: Modern insan kendisini nasıl 'ben' olarak algılamaya başladı? Yanıtı, özgürlüğü reddetmeden bireyciliğin sınırını gösterir — ve sekülerliği inancın yok oluşu değil, seçeneğe dönüşmesi olarak tanımlar.

Charles Taylor

Dünya Felsefe Günü'nü dünyaya Türkiye önerdi — ve 19 Kasım'da yine kutlanacak

UNESCO'nun her kasım ayının üçüncü perşembesinde kutlanan Dünya Felsefe Günü'nün fikri Türkiye'den çıktı: öneri İoanna Kuçuradi'nin başkanlığındaki Türkiye Felsefe Kurumu'na ait. İlk kutlama 21 Kasım 2002'ydi. Bu yıl 19 Kasım'a denk geliyor — ve Türkiye'de yeterince bilinmiyor.

İoanna Kuçuradi

Makinenin refahı: Cambridge'den yeni bir kitap soruyu erkenden soruyor

Geoff Keeling ve Winnie Street'in Cambridge Elements dizisinden çıkan kitabı, henüz yanıtı olmayan bir soruyu düzenli biçimde kuruyor: Bir yapay zekâ sisteminin refahı olabilir mi, olursa ne yapmamız gerekir? Yazarlardan biri Google'da bilişsel araştırmacı — bu ayrıntı kitabın konumunu da açıklıyor.

Makine felsefe yazabilir mi? İlk yarışma başladı, jüride Chalmers var

Singapur'daki iki felsefeci, tamamen yapay zekâ tarafından yazılmış felsefe makalelerinin yarıştığı ilk uluslararası yarışmayı başlattı. Jüride David Chalmers ve John Hawthorne var. Ama asıl tartışma ödülde değil: Felsefede 'iyi metin'in ölçütü ne, ve o ölçütü kim koyuyor?

David Chalmers