Estetik

Yaklaşan Felsefe Konferansları — Eylül-Kasım 2026

Sonbahar sezonu açıldı. Oxford'da estetik, Barselona'da felsefi antropoloji, Selçuk'ta mantık, Nijmegen'de metafizik, İstanbul'da İslam felsefesi ve Reichenbach. Doğrulanmış tarihlerle Eylül-Kasım takvimi — ve takvime girmeyen iki toplantı hakkında bir editör notu.

Resim yapan hayvan: Barselona'da homo pictor kongresi

İnsanı tanımlamak için kullanılan sıfatların çoğu tartışmalı: akıllı hayvan, konuşan hayvan, alet yapan hayvan. Barselona'da 30 Eylül'de başlayan kongre, daha az kullanılan ama belki daha ayırt edici olanını masaya koyuyor — imge yapan hayvan. Yapay zekânın imge ürettiği bir yılda.

Felsefe tarihinde bugün: 10 Eylül — sınırda duran üç düşünür

Bugün doğan Georges Bataille aklın sınırını sordu. Bugün ölen Mary Wollstonecraft yurttaşlığın sınırını. Ve yine bugün ölen Paul Virilio teknolojinin sınırını — bıraktığı sezgi bugünkü yapay zekâ tartışmasını neredeyse birebir tarif ediyor.

Georges Bataille, Mary Wollstonecraft, Paul Virilio

Nermi Uygur: felsefeyi bisikletle taşıyan adam

Doktorasını Köln'de kültür bilimlerinin ontolojik yapısı üzerine yaptı, Avrupa'yı bisikletle dolaşarak fenomenoloji üzerine çalıştı, sonra Türkiye'de felsefeyi kürsüden indirip mutfağa, sokağa, dile soktu. Nermi Uygur'un mirası bir sistem değil — bir dikkat biçimi.

Felsefe tarihinde bugün: 8 Eylül — yöntem anlamı üretebilir mi?

8 Eylül'de doğan bir matematikçi, makinelerin çeviremeyeceğini kanıtladı. Aynı gün ölen bir İtalyan filozof, yorumun bir teknik değil bir varoluş biçimi olduğunu savundu. Ve yine aynı gün ölen bir Amerikalı, kitabına "Tekniğin Yanılsaması" adını verdi. Üçü aynı şeyi söylüyor.

Felsefe Tarihinde Bugün — 6 Eylül: Mendelssohn ve Pirsig

6 Eylül 1729'da Moses Mendelssohn, 6 Eylül 1928'de Robert Pirsig doğdu. Biri modernleşmek için gelenekten vazgeçmek gerekmediğini savundu; öteki bir motosiklet yolculuğunu 'iyi yapılmış olmak nedir' sorusuna çevirdi. İki yüzyıl arayla aynı soruyu sordular.

Oruç Aruoba: Türkçeyle yürüyen filozof

Psikolojiden felsefeye geçti, Wittgenstein'ı Türkçeye ilk çeviren isim oldu, 1983'te YÖK'ü protesto ederek üniversiteyi bıraktı. Aruoba'nın asıl yaptığı, felsefeyi Türkçede anlatmak değil — Türkçenin kendisini felsefi bir çalışma alanına çevirmekti.

İoanna Kuçuradi

Schopenhauer: acı çeken değil, isteyen insan

'Karamsar filozof' etiketi Schopenhauer'ın en zayıf tarafını öne çıkarır. Asıl tezi daha rahatsız edici: Mutsuzluğumuzun kaynağı dünyanın bize yaptıkları değil, sürekli bir şeyler istemek zorunda oluşumuz olabilir. Ve buradan merhamete çıkan bir yol var.

Charles Taylor: modern insan neden daha özgür ve daha huzursuz?

Taylor'ın bütün çalışması tek bir soruya bağlanır: Modern insan kendisini nasıl 'ben' olarak algılamaya başladı? Yanıtı, özgürlüğü reddetmeden bireyciliğin sınırını gösterir — ve sekülerliği inancın yok oluşu değil, seçeneğe dönüşmesi olarak tanımlar.

Charles Taylor