Schopenhauer: acı çeken değil, isteyen insan

'Karamsar filozof' etiketi Schopenhauer'ın en zayıf tarafını öne çıkarır. Asıl tezi daha rahatsız edici: Mutsuzluğumuzun kaynağı dünyanın bize yaptıkları değil, sürekli bir şeyler istemek zorunda oluşumuz olabilir. Ve buradan merhamete çıkan bir yol var.

Chalmers otuz yıl sonra: soruyu çözmedi, unutulmasına izin vermedi

1996'da 'bilincin zor problemi'ni ortaya attığında yapay zekâ henüz laboratuvar konusuydu. Haziranda Bochum'da o kitabın otuzuncu yılı tartışıldı. Chalmers bugün sanal gerçekliğin gerçek olduğunu, yapay bilincin ilkece mümkün olduğunu ve asıl tehlikenin yanlış yönde hata yapmak olduğunu savunuyor.

Eric Schwitzgebel, David Chalmers, Peter Godfrey-Smith

Ahtapot, arı, karga: bilinç tartışması insanın dışına çıktı

2024'te New York'ta imzalanan bildiri, kuşlarda ve memelilerde bilincin güçlü bilimsel desteği olduğunu; balıklarda, sürüngenlerde, kafadanbacaklılarda ve böceklerde ise 'gerçekçi bir ihtimal' bulunduğunu ilan etti. Kasımda Duke'ta toplanacak konferans, sıradaki soruyu soruyor: Refah nedir ve nasıl ölçülür?

Peter Singer, David Chalmers, Peter Godfrey-Smith

Reichenbach doksan üç yıl sonra İstanbul'a dönüyor

1933'te Nazi Almanyası'ndan kaçıp İstanbul Üniversitesi'ne gelen Hans Reichenbach, beş yıl burada ders verdi. Kasımda aynı fakültede adına uluslararası bir kongre toplanıyor. Bildiri dili Türkçe ve İngilizce — ve konu listesi, Türkiye'de bilim felsefesinin kayıp halkasını işaret ediyor.

2026'nın felsefe kitapları üç sözcükte toplanıyor: bilinç, kehanet, yapay devlet

Yılın öne çıkan kitaplarına birlikte bakıldığında bir örüntü çıkıyor. Pollan bilincin haritasını çıkarıyor, Véliz tahminin bir bilgi değil bir iktidar aracı olduğunu savunuyor, Lepore ise ulus-devletin yerini alan şeye ad koyuyor: Yapay Devlet.

Türkiye'nin mantık ödülü: Teo Grünberg'in adını taşıyor, kazananı dünyaya gidiyor

Mantık Araştırmaları Derneği'nin verdiği ödül, Türkiye'de az bilinen ama işleyişi sıra dışı bir yapı: Kazanan makale, uluslararası bir yayında çıktıktan sonra Dünya Mantık Ödülleri Yarışması'nda Türkiye'yi temsil ediyor. 2025 ödülü Sinop Üniversitesi'nden Ezgi Iraz Su'ya gitti.

Felsefe Tarihinde Bugün — 4 Eylül: modern uygarlığın iki eleştirmeni

4 Eylül 1926'da Ivan Illich doğdu, 4 Eylül 1965'te Albert Schweitzer öldü. Biri insan için kurulmuş kurumların insanı yönetmeye ne zaman başladığını sordu; öteki ahlaki topluluğun sınırını bütün canlılara açtı. İkisi de 'ilerleme' fikrine eleştirel mesafeden bakıyordu.