Politik yapay zekâ: asıl tehlike sahteye kanmak değil, gerçeğe inanmamak

Teksas'ta bir senato adayı, rakibinin yapay zekâ ile üretilmiş kopyasına rakibin kendi sözlerini söyletti. Macaristan'da iktidar partisi, babası infaz edilen bir çocuğun sentetik görüntüsünü kampanya videosu yaptı. Ama uzmanların asıl kaygısı bunlar değil.

Avrupa seçim yapay zekâsını yüksek riskli ilan etti — ve kuralı altı gün kala erteledi

AB Yapay Zekâ Yasası, seçmen davranışını etkilemeye yönelik sistemleri açıkça yüksek riskli sayıyor. Bu yükümlülükler 2 Ağustos 2026'da başlayacaktı. 27 Temmuz'da yürürlüğe giren bir düzenlemeyle 2 Aralık 2027'ye ertelendi. Aradaki fark: bir seçim yılı.

Wallerstein: ülkelere bakarak dünyayı anlayamazsınız

Bir ülkenin zengin, diğerinin yoksul olması Wallerstein için iki ayrı hikâye değildi. Aynı hikâyenin iki ucuydu. Dünya-sistemleri çözümlemesi, sosyal bilimin en rahatsız edici sorusunu sordu: Ya inceleme birimimiz baştan yanlışsa?

Immanuel Wallerstein

Nami Başer: Türkiye'de Fransız felsefesinin sesi olan adam

Negri, Nancy, Badiou ve Rancière Türkiye'ye geldiğinde onların Türkçesi Nami Başer'di. Ama simultane çeviri kabinindeki bu iş, kariyerinin yan ürünü değil — felsefeyi disiplinler ve diller arasında dolaşan canlı bir pratik sayan bir anlayışın doğal sonucuydu.

Nami Başer

Resim yapan hayvan: Barselona'da homo pictor kongresi

İnsanı tanımlamak için kullanılan sıfatların çoğu tartışmalı: akıllı hayvan, konuşan hayvan, alet yapan hayvan. Barselona'da 30 Eylül'de başlayan kongre, daha az kullanılan ama belki daha ayırt edici olanını masaya koyuyor — imge yapan hayvan. Yapay zekânın imge ürettiği bir yılda.

Leibniz: bilgisayardan üç yüzyıl önce düşüncenin hesaplanabilirliğini soran adam

Leibniz'i monadlar ve mümkün dünyaların en iyisiyle anlatmak, felsefe tarihinin en şaşırtıcı zekâlarından birini bir karikatüre indirger. Asıl hayali daha büyüktü: Anlaşmazlıklar tartışılarak değil, hesaplanarak çözülsün. Bugün o hayalin içinde yaşıyoruz.

Gottfried Wilhelm Leibniz

Balzan Ödülü, algoritmaların anlamadan konuşabildiğini gösteren kuramcıya

2026 Balzan Ödülü'nün dijital teknoloji dalı Elena Esposito'ya verildi. Jürinin gerekçesi, yapay zekâ tartışmasının kilit cümlesini içeriyor: Algoritmalar, anlama olmaksızın toplumsal alışverişe katılabiliyor. Bu, Çin Odası'na verilmiş yeni bir cevap.

Elena Esposito