Ortaçağ Felsefesi

YUNUS EMRE: İNSAN KENDİNİ NASIL BİLİR?

Yedi yüzyıl sonra Yunus Emre'yi yeniden okumak: Benlik, gönül, bilgi ve kötülük üzerine radikal bir düşünce. Yunus'u yalnızca 'sevgi şairi' olarak okumak onu anlamanın en kolay ve en yüzeysel yoludur. Asıl Yunus daha zor bir soru sorar: İnsan kendisini gerçekten biliyor mu? Ona göre bilgi, insanı dönüştürmüyorsa henüz bilgi değildir; 'gönül' mistik bir duygu alanı değil, bilginin, ahlakın ve insanın kendisiyle karşılaşmasının gerçekleştiği felsefi bir mekândır. Kierkegaard, Nietzsche ve yapay zekâ çağıyla bir karşılaştırma.

Friedrich Nietzsche, Yunus Emre

25 Eylül: Suárez'in ölümü, Faulkner'ın ve Glenn Gould'un doğumları — skolastiğin son büyük sistemi

Francisco Suárez 1617'de bugün Lizbon'da öldü: Aquinas'tan sonra en büyük skolastik, metafiziği Aristoteles'in düzeninden kurtarıp kendi düzeniyle yazan ilk filozof, uluslararası hukukun kurucularından, Descartes'ın ve Leibniz'in gizli hocası. William Faulkner (1897) ve Glenn Gould (1932) bugün doğdu. Ve bu akşam Lech'te Tractatus töreni.

19 Eylül: Paulo Freire'den Étienne Gilson'a, Gianni Vattimo'dan John Skorupski'ye

Paulo Freire (1921), John Skorupski (1946), Udo Thiel (1954) ve Paul C. Taylor (1967) bugün doğdu; Étienne Gilson (1978) ve Gianni Vattimo (2023) bugün öldü. 19 Eylül 1796'da Washington'ın Veda Konuşması yayımlandı. Duke'ta 'Bilgi ve Toplum' konferansı bugün.

Paulo Freire, Gianni Vattimo

17 Eylül: Popper'ın ölümünden Searle'ün son gününe, Anayasa fikrinden yapay zekâ çağına

Karl Popper 1994'te, John Searle 2025'te bugün öldü; Hildegard von Bingen 1179'da. Aynı gün 1787'de Philadelphia'da ABD Anayasası imzalandı. David Kaplan ve Greg Bahnsen'in doğum günleri. Ve bugün açılan toplantılar: Nashville, Indiana'da eğitim felsefesi; Pittsburgh'un çevrimiçi tıp felsefesi yuvarlak masası.

Karl Popper

Augustinus: içeri dönen filozof

Zamanı saatlerden değil hafızadan, beklentiden ve dikkatten hareketle düşündü. İradenin kendi içinde bölünebileceğini gösterdi. Ve hakikate giden yolu dışarıdan içeriye çevirdi. Augustinus'u yalnızca teolog saymak, felsefe tarihindeki olağanüstü modernliğini gizler.

Yasakladığı kitap otuz altı yıl sonra çıktı: Foucault'nun dördüncü cildi

Foucault'nun vasiyeti nettir: ölümünden sonra yayın yok. Ama elyazması 1982'de yayınevine teslim edilmişti. 2018'de yayımlanan Bedenin İtirafları, beklenen modern dönemi değil erken Kilise Babaları'nı ele alıyor — ve modern öznenin kendini anlatma zorunluluğunun kökenini orada arıyor.

Augustinus'un iki yeni vaazı bulundu: cadı, ölü peygamber ve teodise

Würzburglu Latinist Christian Tornau, Polonya'daki bir manastır elyazmasında Augustinus'a ait iki bilinmeyen vaaz buldu. Konu, Endor Cadısı'nın ölü peygamberi çağırması — yani Tanrı'nın her şeye gücü yeter mi sorusu. Vaazlar bir yanıt vermiyor; cemaate düşünme payı bırakıyor.

Felsefe Tarihinde Bugün — 28 Ağustos: Augustinus'un ölümü ve iki yeni vaazı

Augustinus 28 Ağustos 430'da, kuşatma altındaki Hippo'da öldü. Bin altı yüz yıl sonra, bu yıl açıklanan bir keşifle ona ait iki yeni vaaz gün yüzüne çıktı. Aynı gün, 1749'da Goethe doğdu.

Felsefe Tarihinde Bugün — 21 Ağustos: Alexander of Hales'in ölümü

Paris Üniversitesi'nde skolastik öğretimin biçimini değiştiren Fransisken ilahiyatçı Alexander of Hales, 21 Ağustos 1245'te öldü.