Kavram

Bir bilanço denemesi: 'Cumhuriyetin 100. Yılında Türkiye'de Felsefe'

Betül Çotuksöken ve İoanna Kuçuradi'nin editörlüğünde hazırlanan iki ciltlik çalışma, yüz yıllık bir dönemin felsefi bilançosunu çıkarmayı deniyor. Türkiye Felsefe Kurumu Yayınları'ndan çıkan ikinci cilt 400 sayfa.

İoanna Kuçuradi

Spinoza: aforoz edilen adamın sakin intikamı

Yirmi üç yaşında cemaatinden en ağır lanetle atıldı, hayatını mercek yontarak kazandı, başyapıtını sağlığında yayımlamadı. Ama Spinoza'nın asıl radikalliği ateizminde değil: Tanrı'yı reddetmedi, kişi olmaktan çıkardı. Sonuçları hâlâ hesaplanıyor.

Schelling: doğayı uyuyan tin sayan filozof neden geri döndü?

Yirmi üç yaşında profesör oldu, Hegel'in gölgesinde kaldı, sonra unutuldu. Ama son otuz yılda Schelling'in doğa felsefesi ve özgürlük incelemesi yeniden okunuyor. Nedeni basit: İnsanı doğanın dışına koymadan düşünmenin yolunu arayan ilk büyük deneme onunkiydi.

Berggruen deneme yarışması kapandı: 'Yeni bir Eksen Çağı mı?'

Berggruen Enstitüsü'nün 100 bin dolarlık deneme yarışmasında başvurular 17 Ağustos'ta sona erdi. Bu yılın konusu Karl Jaspers'ın 'Eksen Çağı' kavramı: İnsanlık yeniden tarihin menteşesinde mi? Yarışma bu yıl ilk kez kurgu metinleri de kabul etti.

Bedia Akarsu: Türkçeyi felsefenin dili yapan Cumhuriyet aydını

Dil, kültür, ahlak ve insan sorununu tek bir düşünsel çizgide buluşturan Akarsu, Türkiye'nin önde gelen felsefe profesörlerinden biri olmakla kalmadı; Türkçenin bir felsefe dili olarak kurulmasına da katkıda bulundu. Felsefe Terimleri Sözlüğü bugün hâlâ başvuru kaynağı.

Alain de Botton: felsefeyi üniversiteden çıkarıp gündelik hayata taşımak

Aşk, yalnızlık, statü kaygısı ve anlam arayışı. İngiliz-İsviçreli düşünür, felsefeyi akademik uzmanlığın sınırlarından çıkarıp gündelik meselelerin üzerine uygulayan en tanınan isim. Sorusu Sokrates'inki kadar eski: Nasıl yaşamalıyız?

Axel Honneth: adalet yalnızca pay meselesi değil, görülme meselesi

Frankfurt Okulu'nun mirasını sürdüren filozof, toplumsal çatışmaların arkasında görünmez bir talep olduğunu savunuyor: tanınma. Son çalışmalarında bu çerçeveyi çalışma hayatına taşıyarak demokrasinin işyerinde öğrenilip öğrenilemeyeceğini soruyor.

Axel Honneth

Derrida yapay zekâ çağında neden yeniden okunuyor?

Yapay zekâ tartışması çoğunlukla makinenin düşünüp düşünmediği etrafında dönüyor. Derrida'nın arşiv, yazı, iz ve sorumluluk üzerine düşünceleri soruyu bir adım geriye çekiyor: Makineler yazmaya ve hatırlamaya başladığında 'yazar', 'özne' ve 'sorumluluk' kavramlarına ne oluyor?

Comte-Sponville'den yaşam ve ölüm üzerine son sözler: 'Yaşama Fırsatı'

Fransız filozofun otuz yılda tamamladığı üçlemenin son cildi, tek bir soruyu merkeze alıyor: Yaşamayı sürdürmek bir ilke midir, yoksa koşullara bağlı bir fırsat mı? Comte-Sponville bu yılın başında aynı soruyu tıbbın sınırları üzerinden yeniden sordu.