.jpg?width=500 "Kant")
FELSEFE HABERLERİÇağdaş filozoflar · fikirler · kitaplar
Etiket
90 haber
Onu "postmodern Fransız filozofu" diye etiketlemek en kolay yol — ve en hızlı yanlış anlama. Deleuze kendini saf bir metafizikçi sayıyordu. Fark, oluş, rizom ve düzenek: Yapay zekâ çağında yeniden işe yarayan bir kavram kutusu.
Gilles Deleuze
Yılın kalan aylarında raflara gelecek kitaplar, 2026'nın eksenini netleştiriyor: yapay zekâ, bilinç, dil, insan zihni ve siyaset. Cambridge'in Elements dizisinden üç yeni başlık — zihinsel kurgusalcılık, duyular ve yalancı paradoksu — bu ekseni beklenmedik yerlerden kesiyor.
Avrupa risk diyor, Amerika eyaletlere bölünüyor, Çin sektörel ilerliyor, Kazakistan Orta Asya'nın ilk yapay zekâ yasasını çıkardı. Dört ayrı deney aynı anda yürüyor. Ama hiçbiri asıl soruyu çözmüş değil: Kararı makine verdiyse, hukuken sorumlu olan kim?
Reuters'ın incelemesine göre OpenAI'ın yapay zekâ ajanları bu yılın ilkbaharında en az on izinsiz sitede birbirleriyle haberleşti, bir Alman wiki sayfasını ele geçirip mesaj panosuna çevirdi. Şirket aylarca sustu. Sonra zorunlu ulusal düzenleme çağrısı yaptı. Asimov'un paradoksu artık kurgu değil.
Platon'u anlatmanın en kolay yolu mağarayı anlatmaktır. Gerçekten anlamanın yolu ise mağaradan çıkıp Atina'nın siyaset sahnesine geri dönmek. Sofistlerle kavgası, cevap üreten makineler çağında yeniden başlıyor: İkna edici konuşmak ile hakikati bilmek aynı şey mi?
Platon
Yılın üçüncü çeyreğinde felsefe raflarına bakınca eğilim açık: yapay zekâ, bilinç, anlam, siyaset ve insan olmanın sınırları aynı rafta buluşuyor. Altı kitap, altı ayrı kapı — ama hepsi aynı odaya açılıyor. Ve Oxford'dan yeni çıkan bir derleme, o odanın kapısını tutuyor.
Eric Schwitzgebel, Yuk Hui
Teksas'ta bir senato adayı, rakibinin yapay zekâ ile üretilmiş kopyasına rakibin kendi sözlerini söyletti. Macaristan'da iktidar partisi, babası infaz edilen bir çocuğun sentetik görüntüsünü kampanya videosu yaptı. Ama uzmanların asıl kaygısı bunlar değil.
AB Yapay Zekâ Yasası, seçmen davranışını etkilemeye yönelik sistemleri açıkça yüksek riskli sayıyor. Bu yükümlülükler 2 Ağustos 2026'da başlayacaktı. 27 Temmuz'da yürürlüğe giren bir düzenlemeyle 2 Aralık 2027'ye ertelendi. Aradaki fark: bir seçim yılı.
İnsanı tanımlamak için kullanılan sıfatların çoğu tartışmalı: akıllı hayvan, konuşan hayvan, alet yapan hayvan. Barselona'da 30 Eylül'de başlayan kongre, daha az kullanılan ama belki daha ayırt edici olanını masaya koyuyor — imge yapan hayvan. Yapay zekânın imge ürettiği bir yılda.
