.jpg?width=500 "Kant")
FELSEFE HABERLERİÇağdaş filozoflar · fikirler · kitaplar
Etiket
113 haber
%2C%20Great%20Otway%20National%20Park%20--%202019%20--%201294.jpg?width=1600)
Robert Alexy bugün seksen bir yaşına basacaktı; dört gün önce öldü. Aynı gün doğan iki isim ise birbirini hiç tanımadı: Avustralyalı John Passmore doğaya karşı sorumluluğumuzu sordu, New Yorklu Paul Goodman gençliğin neden saçma bir dünyada büyüdüğünü. Üçünü de bağlayan bir soru var.
Hukuk felsefesinin son yarım yüzyıldaki en etkili isimlerinden Robert Alexy 5 Eylül Cumartesi günü 80 yaşında öldü — 81. doğum gününe dört gün kala. Geride bir yöntem bıraktı: orantılılık. Ama asıl bıraktığı, bir soru. Bir devletin yaptığı her şey hukuk mudur?
.jpg?width=1600)
Alexy'nin ölümünün ardından Brezilya Federal Yüksek Mahkemesi taziye notu yayımladı. Bu, bir Alman akademisyen için sıra dışı bir jest. Ama hikâyenin ilginç kısmı şu: Brezilya hukukçuları yıllardır "Brezilya usulü dengeleme" diye bir şeyi tartışıyor — ve bunu bir övgü olarak söylemiyorlar.
Noam Chomsky 2024'te geçirdiği ağır beyin kanamasından bu yana Brezilya'da tedavi görüyor; kamusal hayattan çekildi. Ama tartışmadan çekilmedi. Felsefenin en eski dergilerinden The Monist, ekim ayında yalnızca Chomsky'nin felsefi mirasına ayrılmış bir sayı yayımlıyor — ve büyük dil modelleri tartışmanın tam ortasında.
Noam Chomsky
Doktorasını Köln'de kültür bilimlerinin ontolojik yapısı üzerine yaptı, Avrupa'yı bisikletle dolaşarak fenomenoloji üzerine çalıştı, sonra Türkiye'de felsefeyi kürsüden indirip mutfağa, sokağa, dile soktu. Nermi Uygur'un mirası bir sistem değil — bir dikkat biçimi.
Hegel iki yüz yıldır "anlaşılmaz" diye anılıyor. Oysa bugün en çok konuşulan kavramı hiç de karanlık değil: Kendimizin kim olduğunu ancak başkalarının bakışında öğreniriz. Ekim ayında Amerika Hegel Derneği bu kez zaman üzerine toplanıyor.
Çin Odası'nın filozofu 17 Eylül 2025'te doksan üç yaşında öldü. Onu 'bilgisayarlar düşünemez' diyen adam olarak hatırlamak, tek bir düşünce deneyine indirgemek olur. Searle'ün gerçek sorusu daha genişti — ve paradan devlete, sözden kuruma uzanıyordu. Mirası da tartışmasız değil.
David Chalmers
Selanik'te doğdu, Berlin'de Hegel ile Comte üzerine doktora yaptı, bir Türk felsefecisinin yazdığı ilk kapsamlı felsefe tarihini kaleme aldı. Ama asıl projesi başkaydı: Türk Dil Kurumu başkanlığını iki dönem yürüten Gökberk için dil, düşüncenin taşıyıcısı değil biçimlerinden biriydi.
Yirminci yüzyıl Marx'ı bir siyasal programın adı yaptı. Yirmi birinci yüzyıl ise onu tekrar bir çözümleyici olarak okuyor: yabancılaşma, meta fetişizmi, ekoloji ve cumhuriyetçi özgürlük. 'Yapay zekâ kimin?' sorusu, bu okumanın sınav sorusu.
