.jpg?width=500 "Kant")
FELSEFE HABERLERİÇağdaş filozoflar · fikirler · kitaplar
Etiket
23 haber
AB Yapay Zekâ Yasası, seçmen davranışını etkilemeye yönelik sistemleri açıkça yüksek riskli sayıyor. Bu yükümlülükler 2 Ağustos 2026'da başlayacaktı. 27 Temmuz'da yürürlüğe giren bir düzenlemeyle 2 Aralık 2027'ye ertelendi. Aradaki fark: bir seçim yılı.
1 Haziran 2025'te Meksika, dünyada ilk kez ulusal düzeydeki tüm yargıçlarını halk oyuyla belirledi: 881 makam, 9 Yüksek Mahkeme üyesi. Katılım yüzde 13'ün altında kaldı. Ortaya çıkan soru teknik değil: Halkın seçmediği bir kurum demokratik olabilir mi?
Hukuk felsefesinin son yarım yüzyıldaki en etkili isimlerinden Robert Alexy 5 Eylül Cumartesi günü 80 yaşında öldü — 81. doğum gününe dört gün kala. Geride bir yöntem bıraktı: orantılılık. Ama asıl bıraktığı, bir soru. Bir devletin yaptığı her şey hukuk mudur?
.jpg?width=1600)
Alexy'nin ölümünün ardından Brezilya Federal Yüksek Mahkemesi taziye notu yayımladı. Bu, bir Alman akademisyen için sıra dışı bir jest. Ama hikâyenin ilginç kısmı şu: Brezilya hukukçuları yıllardır "Brezilya usulü dengeleme" diye bir şeyi tartışıyor — ve bunu bir övgü olarak söylemiyorlar.
Alexy'nin ölümünü duyuran blogun sahibi, hukuk felsefesinde onun tam karşı kutbunda duruyor. Brian Leiter'in Oxford'dan çıkan yeni derlemesi, yargıçların kararlarını gerekçelerin değil psikolojinin, ideolojinin ve toplumsal koşulların açıkladığını savunuyor. NDPR'daki inceleme bir çelişkiye işaret ediyor.
7 Eylül, üç ismi aynı eksende buluşturuyor. Thomas Erastus günahı Kilise'nin değil Devlet'in cezalandırması gerektiğini savundu. Robert Estienne, Yeni Ahit'i ilk kez numaralı ayetlerle basarak herkesin metne tek başına ulaşmasını mümkün kıldı. Eliezer Schweid, Yahudi düşüncesini modern dünyanın karşısına koydu. Ortak soru: Kutsal metin ve vicdan üzerinde otorite kimde?
Cicero'yu 'büyük hatip' diye okumak, asıl entelektüel mücadelesini kaçırmaktır. Uzun süre Yunan felsefesinin Latinceye taşıyıcısı sayıldı; bugün bağımsız felsefi ağırlığı olan bir düşünür olarak okunuyor. Sorusu hâlâ açık: Bir cumhuriyet iyi kurumlarla mı ayakta kalır, iyi yurttaşlarla mı?
3 Eylül 1634'te Edward Coke, 3 Eylül 1658'de Oliver Cromwell öldü. Biri kralın hukukun altında olduğunu yazdı; öteki kralı idam etti ve yerine kalıcı bir düzen kuramadı. Aynı güne düşen iki ölüm, modern siyaset felsefesinin kurucu sorusunu iki uçtan tutuyor.
Stanford'lu filozofun Harvard University Press'ten çıkan kitabı, akılcılık ile makullük arasındaki farkı tartışmaya açıyor. Lawlor'a göre makul kişi yalnızca doğru çıkarım yapan değil, neyin değerli olduğunu görebilen kişidir. New Yorker kitabı yılın öne çıkanları arasında saydı.
