Alman İdealizmi

I. Önay Sözer Çağdaş Felsefe Sempozyumu 8 Ekim'de İstanbul Üniversitesi'nde

Türkiye'de fenomenolojinin ve Hegel araştırmalarının kurucu isimlerinden, 2022'de yitirdiğimiz Önay Sözer'in adını taşıyan ilk Çağdaş Felsefe Sempozyumu, 8 Ekim 2026'da İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Genel Kurul Odası'nda yapılacak. Sözer'in altmış yıl ders verdiği fakültede düzenlenen sempozyum, 'ara' kavramının filozofunu anmanın ötesinde, çağdaş felsefenin Türkiye'deki güncel gündemini tartışacak.

21 Eylül: Schopenhauer'ın ölümü, Bernard Williams'ın, Mario Bunge'nin ve van Inwagen'ın doğumları

Arthur Schopenhauer 1860'ta bugün Frankfurt'ta kahvaltı masasında öldü: 'Yaşama istemi'nin filozofu, ölümü hep beklediği gibi karşıladı. Bernard Williams (1929), Mario Bunge (1919) ve Peter van Inwagen (1942) bugün doğdu; Savonarola 1452'de. Ve Roma'nın en büyük şairi Vergilius MÖ 19'da bugün öldü.

Arthur Schopenhauer, Bernard Williams

20 Eylül: Leo Strauss, Richard Montague, Gillian Rose ve Adrian Piper — bir günde dört doğum

Siyaset felsefesinde 'satır aralarını okuma'nın kuramcısı Leo Strauss 1899'da, doğal dilin mantıksal semantiğini kuran Richard Montague 1930'da, Hegel'i sola karşı savunan Gillian Rose 1947'de, kavramsal sanatçı ve Kant yorumcusu Adrian Piper 1948'de bugün doğdu. Teosofist Annie Besant 1933'te öldü.

Leo Strauss

F. H. Bradley: Görünüşün ardındaki Mutlak, ya da analitik felsefenin karşı çıkarak doğduğu filozof

Ölümünün yüz ikinci yılında F. H. Bradley: Merton College'da elli dört yıl boyunca neredeyse hiç ders vermeden yazan münzevi; ilişkilerin gerçekdışılığı argümanı, Mutlak deneyim öğretisi, Mill'e saldırısı ve Russell ile Moore'un tam da ona karşı çıkarak kurduğu analitik felsefe. T. S. Eliot'ın tezinden Michael Oakeshott'a uzanan bir etki.

F. H. Bradley

2026'nın En Dikkat Çekici Felsefe Kitapları ve Sonbaharda Beklenenler

Yılın kalan aylarında raflara gelecek kitaplar, 2026'nın eksenini netleştiriyor: yapay zekâ, bilinç, dil, insan zihni ve siyaset. Cambridge'in Elements dizisinden üç yeni başlık — zihinsel kurgusalcılık, duyular ve yalancı paradoksu — bu ekseni beklenmedik yerlerden kesiyor.

Schleiermacher'in hermeneutik dersleri ilk kez Almanca aslından Türkçede

Modern hermeneutiğin kurucu metinleri, Kaan H. Ökten'in çevirisiyle Alfa Kitap'tan çıktı. Schleiermacher'in iddiası iki yüzyıl sonra hâlâ tartışılıyor: Bir yazarı, kendini anladığından daha iyi anlamak mümkün müdür?

Hegel'in en modern kavramı diyalektik değil: tanınma

Hegel iki yüz yıldır "anlaşılmaz" diye anılıyor. Oysa bugün en çok konuşulan kavramı hiç de karanlık değil: Kendimizin kim olduğunu ancak başkalarının bakışında öğreniriz. Ekim ayında Amerika Hegel Derneği bu kez zaman üzerine toplanıyor.

Schopenhauer: acı çeken değil, isteyen insan

'Karamsar filozof' etiketi Schopenhauer'ın en zayıf tarafını öne çıkarır. Asıl tezi daha rahatsız edici: Mutsuzluğumuzun kaynağı dünyanın bize yaptıkları değil, sürekli bir şeyler istemek zorunda oluşumuz olabilir. Ve buradan merhamete çıkan bir yol var.

Schelling: doğayı uyuyan tin sayan filozof neden geri döndü?

Yirmi üç yaşında profesör oldu, Hegel'in gölgesinde kaldı, sonra unutuldu. Ama son otuz yılda Schelling'in doğa felsefesi ve özgürlük incelemesi yeniden okunuyor. Nedeni basit: İnsanı doğanın dışına koymadan düşünmenin yolunu arayan ilk büyük deneme onunkiydi.