Kavram

Oxford'un doktora öğrencisi konferansı otuz yaşında — açılışta Chalmers var

Oxford Üniversitesi'nin doktora öğrencilerine ayrılmış felsefe konferansı 13-14 Kasım'da otuzuncu kez toplanıyor. Ana konuşmacılar David Chalmers, Monima Chadha ve Rob Simpson. Tasarımdaki bir ayrıntı, konferansı sıradan bir öğrenci toplantısından ayırıyor: Her bildiriye Oxford öğretim üyelerinden biri yanıt veriyor.

David Chalmers

Yedi ödül, beşer bin dolar — ve akademik kadro şartı yok

Marc Sanders Vakfı'nın yedi ayrı alanda verdiği makale ödülleri, çağdaş felsefede genç araştırmacılar için en somut kanallardan biri. Ayırt edici yanı bir cümlede: Bağımsız araştırmacılar da başvurabiliyor. Erken Modern Felsefe ödülünün son başvuru tarihi 1 Ekim.

Kavram nedir? Cambridge'den yirmi iki bölümlük bir soruşturma

Felsefenin en çok kullandığı ama en az sorguladığı sözcüklerden biri 'kavram'. Cambridge'den çıkan derleme, bu sözcüğün tarihini Antik Yunan'dan Çin ve Hint düşüncesine, İslam felsefesinden Kant'a ve kavramsal mühendisliğe kadar izliyor. Sonuç, bir felsefe tarihi değil — felsefenin kendi aletine bakışı.

Felsefe nereye baktı? 2026'nın haritası

Felsefenin merkezi kayıyor. Bir hafta boyunca izlediğimiz kongre çağrıları, yeni kitaplar, ödüller ve makaleler bir araya konduğunda net bir tablo çıkıyor: Alanın en canlı sekiz cephesi var ve neredeyse hepsi aynı üç soruya bağlanıyor.

Oruç Aruoba: Türkçeyle yürüyen filozof

Psikolojiden felsefeye geçti, Wittgenstein'ı Türkçeye ilk çeviren isim oldu, 1983'te YÖK'ü protesto ederek üniversiteyi bıraktı. Aruoba'nın asıl yaptığı, felsefeyi Türkçede anlatmak değil — Türkçenin kendisini felsefi bir çalışma alanına çevirmekti.

İoanna Kuçuradi

Schopenhauer: acı çeken değil, isteyen insan

'Karamsar filozof' etiketi Schopenhauer'ın en zayıf tarafını öne çıkarır. Asıl tezi daha rahatsız edici: Mutsuzluğumuzun kaynağı dünyanın bize yaptıkları değil, sürekli bir şeyler istemek zorunda oluşumuz olabilir. Ve buradan merhamete çıkan bir yol var.

Chalmers otuz yıl sonra: soruyu çözmedi, unutulmasına izin vermedi

1996'da 'bilincin zor problemi'ni ortaya attığında yapay zekâ henüz laboratuvar konusuydu. Haziranda Bochum'da o kitabın otuzuncu yılı tartışıldı. Chalmers bugün sanal gerçekliğin gerçek olduğunu, yapay bilincin ilkece mümkün olduğunu ve asıl tehlikenin yanlış yönde hata yapmak olduğunu savunuyor.

Eric Schwitzgebel, David Chalmers, Peter Godfrey-Smith

Felsefe Tarihinde Bugün — 4 Eylül: modern uygarlığın iki eleştirmeni

4 Eylül 1926'da Ivan Illich doğdu, 4 Eylül 1965'te Albert Schweitzer öldü. Biri insan için kurulmuş kurumların insanı yönetmeye ne zaman başladığını sordu; öteki ahlaki topluluğun sınırını bütün canlılara açtı. İkisi de 'ilerleme' fikrine eleştirel mesafeden bakıyordu.

Singer seksen yaşında ve kendi yapay zekâsını kurdu: iyi hayat sorusu değişti mi?

Dünyanın en tanınan uygulamalı etikçisi Melbourne'e döndü, kapitalizmi tümden reddetmeyi bıraktı ve kendi yazılarıyla eğitilmiş bir sohbet robotu yayına soktu. Elli yıldır sorduğu soru aynı: Nasıl yaşamalıyız? Değişen, sorunun sorulduğu dünya.

Peter Singer