LSE'nin doktora ödülleri: iyi tez ne demektir?

Akademik ödüller genellikle kariyerin sonunu işaretler: Bir ömür boyu süren çalışmanın tanınması.

London School of Economics Felsefe, Mantık ve Bilimsel Yöntem Bölümü'nün doktora ödülleri farklı bir yerde duruyor. Kariyerin başındaki çalışmaları tanıyor.

Bu, ilk bakışta küçük bir fark gibi görünür. Değil. Genç bir araştırmacı için ilk uluslararası görünürlük, akademik yolun devamını belirleyen eşiktir.

Bölüm neden bu konuda ağırlıklı?#

LSE'nin felsefe bölümü, adından da anlaşılacağı gibi klasik bir felsefe bölümü değil: Felsefe, Mantık ve Bilimsel Yöntem.

Bu adlandırma tesadüf değil; bölümün kurucu geleneği Karl Popper'a uzanıyor. Popper LSE'de mantık ve bilimsel yöntem profesörüydü ve Bilimsel Araştırmanın Mantığı ile Açık Toplum ve Düşmanları, yirminci yüzyıl bilim felsefesinin ve siyaset felsefesinin dönüm noktalarındandır.

Imre Lakatos ve John Watkins gibi isimlerin sürdürdüğü bu çizgi, bölümü bilim felsefesinde dünyanın önde gelen merkezlerinden biri yaptı.

Bugün bölüm; bilim felsefesi, mantık, karar kuramı, ahlak felsefesi ve siyaset felsefesi alanlarında çalışıyor — ve LSE'nin iktisat, siyaset bilimi, hukuk bölümleriyle iç içe.

Ölçütler ne söylüyor?#

Ödüllerin duyurulan ölçütleri üç başlıkta toplanıyor ve her biri, bugünün akademisinde bir tartışmanın yanıtı.

Özgünlük#

Alana yeni bir katkı sunmak. Bu, doktora tezinin klasik tanımıdır ama uygulaması giderek zorlaşıyor. Felsefe literatürü büyüdükçe, "yeni" olmak da güçleşiyor.

Ödülün bu ölçütü öne çıkarması, tez üretiminin bir literatür özeti alışkanlığına dönüşmesine karşı bir duruş.

Teknik yetkinlik#

Argümantasyonun titizliği ve yöntemin sağlamlığı. Bir tez ilginç bir tez ileri sürebilir ama argümanı zayıfsa değeri sınırlıdır.

Bu, LSE geleneğinin doğrudan yansıması: Popper'ın bütün programı, bir kuramın yanlışlanabilir biçimde ortaya konması gerektiği üzerineydi.

Disiplinlerarası katkı#

En dikkat çekici ölçüt bu. Felsefenin diğer alanlarla — bilim, ekonomi, siyaset, hukuk — kurduğu bağlantı ödüllendiriliyor.

Bu, LSE'nin kurumsal yapısıyla tutarlı. Ama daha genel bir eğilimin de göstergesi: Felsefe, kendi içine kapalı bir disiplin olmaktan çıkıyor.

Sitemizde bu dönem izlediğimiz konuların çoğu — matematik felsefesinin fizikle ilişkisi, yapay zekânın epistemolojisi, mantık ile din felsefesinin kesişimi — aynı eğilimin parçası.

Türkiye'den bakınca#

Türkiye'de felsefe doktora tezleri için kurumsallaşmış, görünür bir ödül geleneği yok. Üniversitelerin kendi iç teşvikleri var, ancak alan çapında tanınan bir yapı bulunmuyor.

Oysa böyle bir ödülün iki işlevi olurdu.

Birincisi, genç araştırmacılara görünürlük. İkincisi — ve daha önemlisi — ölçüt belirlemek. Bir ödülün ölçütleri, o alanda iyi çalışmanın ne demek olduğunu açıkça söyler.

LSE örneğinin öğretici yanı burada: Ödül yalnızca bir isim seçmiyor; iyi bir tezin neye benzediğini tarif ediyor.

Türkiye'de kurumsallaşan yapılar var — bu köşede ele aldığımız dergi haritasında görüldüğü gibi hakemli yayın ağı genişliyor. Bir sonraki adım, genç araştırmacıyı görünür kılacak bir tanıma mekanizması olabilir.

---

Bölümün güncel ödül duyuruları ve başvuru koşulları lse.ac.uk/philosophy adresinde yayımlanıyor.