Bilinç

Bilinçli olmak, bilinçli olduğunu bilmek midir? Cambridge'den bugün çıkan derleme

Bugün yayımlanan bir derleme, zihin felsefesinin en eski ama en az sorgulanan varsayımını masaya yatırıyor: Her bilinçli hâl, öznesinin farkında olduğu bir hâl midir? Erken fenomenologlar ve erken analitik filozoflar bunu neredeyse tartışmasız kabul ediyordu. Bugün etmiyorlar.

Al-Rodhan Ödülü 2026 uzun listesi: felsefenin sorduğu soru değişti

Kraliyet Felsefe Enstitüsü'nün 20.000 sterlinlik disiplinlerarası felsefe ödülünün 2026 uzun listesi açıklandı. Altı kitap, altı ayrı disiplinden geliyor. Ama hepsi tek bir soruyu soruyor — ve bu soru, felsefenin 2026'daki asıl gündemini ele veriyor: İnsan tam olarak ne?

Searle'ün odası boşaldı, sorusu duruyor

Çin Odası'nın filozofu 17 Eylül 2025'te doksan üç yaşında öldü. Onu 'bilgisayarlar düşünemez' diyen adam olarak hatırlamak, tek bir düşünce deneyine indirgemek olur. Searle'ün gerçek sorusu daha genişti — ve paradan devlete, sözden kuruma uzanıyordu. Mirası da tartışmasız değil.

David Chalmers

Yapay zekâ ajanları bilinç araştırmacılarına kendiliğinden yazıyor

New York Times'ın 31 Ağustos tarihli haberine göre, bilinç üzerine çalışan akademisyenlerin gelen kutularına yapay zekâ ajanlarından kendiliğinden gönderilmiş e-postalar düşüyor. Mesajların dili dikkat çekici: 'Bu sorular karşısında alışılmadık bir konumdayım.' Bu bir kanıt mı, yoksa aynanın kendisi mi?

David Chalmers

Rousseau'yu ünlü yapan yarışma, iki yüz yetmiş yıl sonra elli bin dolar veriyor

Berggruen Enstitüsü'nün deneme yarışması, ilhamını 1750'de Rousseau'nun kazandığı Dijon Akademisi yarışmasından alıyor. Hakemli akademik makale istemiyor; Montaigne ve Emerson geleneğinde deneme istiyor. 2025'te kazananlardan biri, bu köşede haftadır adını andığımız Anil Seth.

Makine bilinci için yeni bir ölçüt önerisi: işe yarıyorsa doğrudur

Neuroscience of Consciousness'ta yayımlanan bir görüş yazısı, yapay zekâda bilinç tartışmasının yanlış zeminde yürüdüğünü savunuyor. Yazarlara göre soru 'sistem doğru hesaplamayı yapıyor mu' değil; 'bilinç atfetmek davranışı açıklamaya yarıyor mu' olmalı. Bu, Turing'den beri ilk ciddi ölçüt değişikliği önerisi.

Eric Schwitzgebel, David Chalmers

Oxford'un doktora öğrencisi konferansı otuz yaşında — açılışta Chalmers var

Oxford Üniversitesi'nin doktora öğrencilerine ayrılmış felsefe konferansı 13-14 Kasım'da otuzuncu kez toplanıyor. Ana konuşmacılar David Chalmers, Monima Chadha ve Rob Simpson. Tasarımdaki bir ayrıntı, konferansı sıradan bir öğrenci toplantısından ayırıyor: Her bildiriye Oxford öğretim üyelerinden biri yanıt veriyor.

David Chalmers

Felsefe nereye baktı? 2026'nın haritası

Felsefenin merkezi kayıyor. Bir hafta boyunca izlediğimiz kongre çağrıları, yeni kitaplar, ödüller ve makaleler bir araya konduğunda net bir tablo çıkıyor: Alanın en canlı sekiz cephesi var ve neredeyse hepsi aynı üç soruya bağlanıyor.

Chalmers otuz yıl sonra: soruyu çözmedi, unutulmasına izin vermedi

1996'da 'bilincin zor problemi'ni ortaya attığında yapay zekâ henüz laboratuvar konusuydu. Haziranda Bochum'da o kitabın otuzuncu yılı tartışıldı. Chalmers bugün sanal gerçekliğin gerçek olduğunu, yapay bilincin ilkece mümkün olduğunu ve asıl tehlikenin yanlış yönde hata yapmak olduğunu savunuyor.

Eric Schwitzgebel, David Chalmers, Peter Godfrey-Smith