Felsefe Tarihinde Bugün — 12 Ağustos: Alessandro Achillini'nin ölümü

İtalyan filozof ve hekim Alessandro Achillini 12 Ağustos 1512'de öldü.

Bologna'da felsefe#

Achillini, Bologna Üniversitesi'nde hem felsefe hem tıp okuttu. Bu ikili görev, dönemin üniversite düzeninin tipik bir örneğiydi: On beşinci ve on altıncı yüzyıl İtalya'sında doğa felsefesi ile tıp birbirinden ayrı alanlar değildi. Bedenin işleyişini anlamak, doğanın ilkelerini anlamanın bir parçasıydı.

Çağdaşları arasında "ikinci Aristoteles" olarak anıldığı aktarılır — Rönesans üniversitelerinde bir hocaya verilebilecek en yüksek övgülerden biri.

Aristoteles'in birden çok yorumu#

Achillini'nin çalıştığı dönem, felsefe tarihinde çoğu zaman gözden kaçan bir gerilim taşır. Rönesans genellikle "Platon'un yeniden keşfi" olarak anlatılır; oysa üniversitelerde Aristoteles hâkimdi ve asıl tartışma Aristoteles'in nasıl okunacağı üzerineydi.

İki yorum hattı çarpışıyordu:

• İbn Rüşdcü okuma: İnsanlarda düşünen aklın tek ve ortak olduğunu savunur. Bu görüş, bireysel ruhun ölümsüzlüğü öğretisiyle çatıştığı için sürekli tartışma konusuydu.
• İskenderci okuma: Aklı bedenle birlikte sona eren bir yeti sayar.

Achillini, İbn Rüşdcü çizgiye yakın duran adlar arasında sayılır. Bu tartışma yalnızca teknik bir metafizik meselesi değildi: "Ölümsüz olan nedir?" sorusu, teolojiyle doğrudan temas ettiği için siyasi sonuçları da olan bir sorundu.

Neden anılmalı?#

Achillini'nin adı bugün Descartes ya da Bacon kadar bilinmiyor. Ama onun gibi isimlerin çalıştığı kürsüler, on yedinci yüzyıl "bilimsel devrimi"nin üzerine kurulduğu zemindi. Modern felsefe boşlukta doğmadı; skolastik tartışmanın araçlarını devraldı, sonra onlara karşı çıktı.