Dört yılda bir toplanan kongre Kobe'ye gidiyor: CLMPST 2027 çağrısı açıldı

Felsefede dört yılda bir toplanan kongre azdır. Olimpiyat ritmiyle çalışan bir alan, kendine güveniyor demektir.

Uluslararası Mantık, Yöntembilim ve Bilim ve Teknoloji Felsefesi Kongresi — kısaca CLMPST — 1960'tan beri bu ritimle toplanıyor. On sekizincisi 23-28 Ağustos 2027'de Japonya'nın Kobe kentinde, Kobe Üniversitesi'nde yapılacak.

Bildiri özeti ve sempozyum önerisi çağrısı açıldı.

Adındaki tek harf#

Kongrenin adı uzun süre CLMPS idi: Congress of Logic, Methodology and Philosophy of Science. Sonuna eklenen T — and Technology — yakın dönemin eklentisi.

Bu, kurumsal bir ayrıntı gibi görünüyor. Değil.

Bilim felsefesi yirminci yüzyıl boyunca temel olarak bilgiyle ilgilendi: Bir kuram ne zaman doğrulanır? Yasa nedir? Açıklama nedir? Teknoloji, bu çerçevede bilimin uygulaması sayıldı — felsefi olarak ikincil.

Bu ayrım artık savunulamıyor. Bugünkü bilimin çoğu, önce araç olarak var oluyor: Parçacık hızlandırıcısı olmadan parçacık fiziği, sekans makinesi olmadan genomik, hesaplama gücü olmadan iklim modeli yok. Bilgi, aleti önceleyen bir şey değil.

Kongrenin adına eklenen o tek harf, bu kabulün kaydı. Ve dün ele aldığımız İstanbul Medeniyet'teki "Teknik ve Felsefe" kongresinin sorduğu soruyla aynı yere bakıyor.

Kongrenin ağırlığı#

CLMPST, IUHPST/DLMPST — Uluslararası Bilim ve Teknoloji Tarihi ve Felsefesi Birliği'nin Mantık, Yöntembilim ve Bilim ve Teknoloji Felsefesi Bölümü — himayesinde düzenleniyor. 2027 edisyonuna Japonya Bilim Felsefesi Derneği ve Kobe Üniversitesi ev sahipliği yapıyor.

Son kongreler: Buenos Aires (2023), Prag (2019), Helsinki (2015), Nancy (2011), Pekin (2007).

Bu listede iki şey dikkat çekiyor. Birincisi, coğrafi dağılımın kasıtlı genişliği. İkincisi, kongrenin başkentler ile alanın önde gelen üniversite merkezleri arasında gidip gelmesi.

Kongrenin çağrı metni de bunu vurguluyor: Akademik dünyanın bütün bölgelerinden ve kültürlerinden araştırmacılar davet ediliyor.

Açılış konuşmacıları#

Dört isim duyuruldu ve dördü alanın dört ayrı kanadını temsil ediyor:

Hasok Chang (Cambridge) — Bilim felsefesinde "tamamlayıcı bilim" programının kurucusu. Tezi şu: Bilim tarihi yalnızca geçmişi anlatmaz; bugünün biliminde kapanmış sayılan soruları yeniden açabilir. Is Water H2O? kitabı bu yaklaşımın örneğidir.

Sonja Smets (Amsterdam) — Dinamik epistemik mantık ve kuantum mantığı alanında çalışıyor. İlgi alanı, bilginin bir grup içinde nasıl aktığını biçimsel araçlarla modellemek.

Katie Steele (Avustralya Ulusal Üniversitesi) — Karar kuramı ve belirsizlik altında akıl yürütme. Özellikle iklim politikası gibi derin belirsizlik taşıyan alanlarda rasyonel karar sorunu üzerine yazıyor.

Jun Otsuka (Zen University) — İstatistik felsefesi ve makine öğrenmesinin epistemolojisi. Sorusu şu: İstatistiksel çıkarım hangi metafizik varsayımlara dayanır?

Dört ismin ortak paydası, hiçbirinin klasik anlamda "saf" bilim felsefesi yapmıyor olması. Hepsi, felsefeyi kendi alanının teknik pratiğine gömüyor.

Türkiye açısından#

CLMPST, Türkiye'den katılımın görece sınırlı kaldığı kongrelerden.

Oysa alan, Türkiye'de kökü olan bir alan: Bu köşede ele aldığımız Arda Denkel dosyasında andığımız Teo Grünberg, Hüseyin Batuhan ve Cemal Yıldırım kuşağı, tam olarak bu geleneği kurmuştu.

Çağrının şimdi açılmış olması önemli: 2027 ağustosuna kadar bir yıldan fazla var. Doktora öğrencileri ve genç araştırmacılar için, bir bildiriyi bu ölçekte bir kongreye hazırlamak makul bir takvim.

Pratik bilgiler#

• Tarih: 23-28 Ağustos 2027
• Yer: Kobe Üniversitesi, Rokkodai Kampüsü, Nada-ku, Kobe / Japonya
• Düzenleyen: IUHPST/DLMPST · Japonya Bilim Felsefesi Derneği · Kobe Üniversitesi
• Kapsam: Matematiksel mantıktan metafelsefeye, kesin bilimlerin temellerinden sosyal bilim felsefesine, teknoloji felsefesinden bilim tarihine kadar bütün konular
• Çağrı: Bireysel bildiri özetleri ve sempozyum önerileri için açık

Ayrıntılar clmpst2027.org adresinde.