2026'da Türkçe yayımlanan telif felsefe kitapları

Türkiye'de felsefe yayıncılığı büyük ölçüde çeviri yayıncılığıdır; bu bir eleştiri değil, tespit. Her ay onlarca çeviri çıkar ve geçen hafta bunların bir kısmını ele aldık. Bu yazı farklı bir soruyla başlıyor: 2026'da Türkçe yazılmış felsefe kitapları neler? "Telif" ifadesini burada yabancı bir kitabın çevirisi değil, Türkçe kaleme alınmış özgün çalışma anlamında kullanıyoruz; yazarın Türk olmasına değil, metnin Türkçe düşünülmüş olmasına bakıyoruz. 9 Ekim itibarıyla yayınevi ve dağıtımcı kayıtları karşılaştırıldı; aşağıda yalnızca künyesi ve yayın tarihi doğrulanabilen eserler var.

İlk bulgu şu: 2026 kataloğunda yalnızca felsefeye giriş kitapları değil, insan hakları, İslam düşüncesi, felsefi antropoloji, algoritmalar ve Türk felsefesinin imkânı üzerine özgün çalışmalar da var. İkinci bulgu, telif felsefe üretiminin büyük bölümünün akademik yayınevlerinden ve ilahiyat-felsefe kesişimindeki kurumlardan geldiği; büyük edebiyat yayınevlerinden çıkan telif felsefe kitabı sayısı az.

Siyaset felsefesi ve etik#

Harun Tepe, İnsan Haklarını Kim Öldürdü? İnsan Hakları Eleştirileri Üzerine (Yapı Kredi Yayınları, Mart 2026, 184 s.). Kuçuradi okulunun etik geleneğinden gelen Tepe, insan haklarına yöneltilen eleştirileri (kültürel görecilik, "Batılı icat" tezi, hakların devletlerin meşruiyet aracına dönüştüğü iddiası) tek tek ele alıyor ve insan onuru ile hakların eşitliği ilkesinin neden vazgeçilmez olduğunu savunuyor. Hakların siyasal iktidarla ilişkisini ve evrensellik iddiasını tartışmak isteyenler için yılın en doğrudan telif etik kitabı. Kuçuradi'yi anarken bu geleneğin Türkiye'deki yerine değinmiştik.

Mustafa Günay, İnsana Felsefeyle Yönelmek: İnsan, Değerler ve Tarih Bilinci (Çizgi Kitabevi, Nisan 2026, 189 s.). Özgürlük, tarihsellik, nihilizm, yalnızlık, insan doğası ve değerler üzerine yazı ve bildirilerden oluşuyor; Takiyettin Mengüşoğlu'ndan Uluğ Nutku'ya uzanan Türkiye'deki felsefi antropoloji geleneğinin ve "insan tarihsel bir varlıktır" tezinin güncel bir örneği. Uluğ Nutku dosyamızda bu geleneğin Çukurova'daki kolunu anlatmıştık; Günay o kuşağın öğrencisi.

Türkçe felsefe ve İslam düşüncesi#

Mevlüt Uyanık, Türk Felsefesini Temalaştırmak (Şubat 2026, 542 s.). Hitit Üniversitesi'nden Uyanık, Anadolu'daki düşünce birikimini, farklı medeniyetlerin etkileşimini ve Türkçe felsefe yapmanın imkânını tartışıyor. Kitabın tezi, felsefe tarihini hazır bir Batı kanonunun aktarımı olarak değil, Anadolu'nun kültürel ve düşünsel mirası üzerinden de kurmanın mümkün olduğu; Hilmi Ziya Ülken'in Türk Tefekkürü Tarihi'nden bu yana süren bir tartışmanın bugünkü halkası. Hacimli ve programatik bir çalışma.

Ömer Türker, Evrim Risalesi: İslam Düşünce Geleneğinden Hareketle Bir Değerlendirme (Ketebe, Şubat 2026, 152 s.) ve İslam Düşünce Gelenekleri: Kelam – Felsefe – Tasavvuf (Ketebe, Mart 2026, 144 s.). Marmara Üniversitesi'nden Türker, Türkiye'de klasik İslam metafiziğini en sistematik biçimde çalışan isimlerden. İlk kitap, bilimsel bir kuramın dinî ve felsefi önkabullerle nasıl ilişkilendirilebileceği sorusunu evrim örneğinde soruyor; ikincisi İslam düşüncesinin üç büyük damarını ayrı disiplinler olarak değil, birbirleriyle ilişki içinde okuyor. Her iki kitap da kısa; giriş niteliğinde ama yazarının önceki hacimli çalışmalarına dayanıyor.

Mehmet Tayfun Küçük, Normal Felsefeye Giriş (Maarif Mektepleri, Mart 2026, 560 s.). Başlıktaki "normal" kelimesi yanıltıcı olabilir: Bu bir tarafsız felsefeye giriş kitabı değil, İbn Sînâcı gelenekten hareketle varlık, Tanrı, bilgi, insan, ölüm sonrası ve din meselelerini sistematik bir metafizik içinde kuran bir eser. Yazarın iddiası, felsefenin varlıktan başlayarak gerekçeli ve zorunlu bir sırayla kurulabileceği. Çağdaş Türkçe yayıncılıkta kapsamlı bir metafizik sistem denemesi nadir; okurun, kitabın bir okulu savunduğunu bilerek okuması gerekiyor.

Teknoloji#

Osman Baran Kaplan, Felsefeden Algoritmaya (Tin Yayınları, Temmuz 2026, 344 s.). Felsefi düşünceyle algoritmik sistemler arasındaki ilişkiyi konu alan telif bir çalışma. Katalog kaydı kitabın ayrıntılı argümanını vermiyor; bu yüzden içeriği hakkında kesin bir tez ileri sürmüyoruz. Ama Türkçede yapay zekâ ve algoritma üzerine telif felsefe kitabı hâlâ çok az; sitemizde yapay zekânın ekonomi politiği ve Leibniz'in hesaplanabilir düşüncesi üzerine yazdıklarımızla birlikte okunabilir.

Felsefe tarihi ve giriş#

Fatih Toktaş, Felsefe Tarihi (Atı Yayınları, 8 Ekim 2026, 504 s.). Bu hafta çıktı. Sokrates öncesinden Sofistlere, Platon ve Aristoteles'ten Helenistik ve Patristik düşünceye, İslam felsefesinden Skolastik ve Rönesans'a, Aydınlanma'dan Kant, Alman idealizmi ve çağdaş akımlara uzanan tek ciltlik bir anlatı. Toktaş daha önce İslam Düşüncesinde Felsefe Eleştirileri kitabıyla tanınıyor; bu yüzden yeni kitabında İslam felsefesine ve Batı dışı geleneklere ayrılan yerin nasıl düzenlendiğine bakmak özellikle ilginç olacak. Birincil kaynaklara geçmeden geniş bir çerçeve isteyenler için.

Ceylan Taş, Felsefe Yapma (Ütopya, Eylül 2026, 144 s.). On dört yaşındaki bir kızın köyde geçirdiği yaz tatilini gündelik olaylar üzerinden Thales, Herakleitos, Sokrates ve Platon'un düşünceleriyle buluşturan bir anlatı. Popüler felsefe ve gençler için giriş niteliğinde; uzmanlara yönelik bir monografi değil, ama felsefeyi akademik metin dışında, hikâye ve mizahla keşfetmek isteyenler için yılın az sayıdaki Türkçe denemesinden biri.

Telif felsefe sorusu#

Bu dökümün kendisi bir soru doğuruyor. Dokuz kitabın dördü İslam düşüncesi ve ilahiyat-felsefe kesişiminden, ikisi Türkiye'nin felsefi antropoloji geleneğinden, biri Kuçuradi okulundan geliyor; analitik felsefe, zihin felsefesi, bilim felsefesi ya da siyaset felsefesinin güncel tartışmalarında Türkçe yazılmış telif monografi bu yıl neredeyse yok. Bu, Türkiye'de felsefe üretilmediği anlamına gelmez; üretim büyük ölçüde makalelerde, tezlerde ve İngilizce yayınlarda. Ama Türkçe okurun önüne kitap olarak çıkan telif felsefe, belirli geleneklerde yoğunlaşıyor. Uluğ Nutku'nun "felsefeylemek" dediği şeyin Türkçede kitap olarak nasıl yaşadığı sorusu, bu listenin arkasındaki asıl soru.

Not: Nurten Gökalp'in Nobel Akademik'ten çıkan Yaşamı Anlamak adlı kitabı ile Mustafa Günay'ın Çizgi'den duyurulan Kültüre Felsefeyle Yönelmek adlı çalışması katalog kayıtlarında görünüyor; ancak ilki için yeterli tanıtım bilgisine ulaşılamadığı, ikincisi ise araştırma sırasında satışta olmadığı için listeye alınmadı.