Ağustosta beş kayıp: felsefe dünyası yoğun bir ay geçirdi

Felsefe camiası için ağır bir ay oldu. Ağustos 2026'da beş akademisyenin ölüm haberi geldi.

Listenin tamamına bakıldığında ortaya, yirminci yüzyıl ikinci yarısı felsefesinin farklı damarlarını temsil eden bir kesit çıkıyor.

Anthony Kenny (1931-2026)#

3 Ağustos'ta, doksan beş yaşında öldü.

Liverpool doğumluydu ve önce Katolik rahip olarak yetişti; felsefi kuşkuları 1963'te rahipliği bırakmasına yol açtı. Ardından İngiliz felsefesinin merkezî figürlerinden biri oldu.

Balliol College'da 1964-1978 arasında felsefe öğretim üyesi, 1978-1989 arasında kolejin başkanıydı. Rhodes House yöneticiliği yaptığı dönemde St John's College'da profesörlük görevini sürdürdü. Oxford Üniversitesi rektör yardımcılığı, British Library yönetim kurulu başkanlığı ve British Academy başkanlığı görevlerinde bulundu.

Aristoteles ve Aquinas otoritesiydi; ama Descartes, Frege ve Wittgenstein üzerine de yazdı. Dört ciltlik Oxford Batı Felsefesi Tarihi bu genişliğin ürünü. Wittgenstein (1973) ve A New History of Western Philosophy en çok okunan kitapları arasında.

Kenny'nin özel yeri, analitik felsefe ile skolastik geleneği birbirine konuşturabilmesindeydi. Aquinas'ı Wittgenstein'ın araçlarıyla okumak, o dönemde alışılmış bir şey değildi.

Cain Todd (1976-2026)#

11 Ağustos'ta, elli yaşında öldü. Lancaster Üniversitesi'nde felsefe öğretim üyesiydi.

Estetik ve duygu felsefesi alanında çalışıyordu. Beşinin en genci olması, haberin camiada yarattığı etkiyi de açıklıyor.

David Charles (1947-2026)#

14 Ağustos'ta öldü. Yale Üniversitesi'nde felsefe profesörü emeritusuydu.

Aristoteles araştırmalarının çağdaş dönemdeki önde gelen isimlerindendi. Aristotle on Meaning and Essence gibi çalışmaları, Aristoteles'in özcülüğünü çağdaş dil felsefesi tartışmalarıyla birlikte ele alan bir okuma kurdu.

Charles'ın ölümü, Kenny'ninkiyle birlikte, aynı ay içinde Aristoteles yorumculuğunun iki büyük ismini kaybetmek anlamına geldi.

Tom Rockmore (1942-2026)#

21 Ağustos'ta öldü. Pekin Üniversitesi'nde profesör emeritus, Duquesne Üniversitesi'nde seçkin profesör emeritusuydu.

Alman idealizmi, Hegel, Marx ve Heidegger üzerine yazdı. Kariyerinin son döneminde Çin'e yerleşmesi ve orada ders vermesi, kıta felsefesinin Çin akademisindeki yerleşmesine katkıda bulunan bir tercihti.

Rockmore'un Before and After Hegel ile Heidegger and French Philosophy gibi kitapları, Anglo-Amerikan okurunu kıta geleneğine bağlayan aracı metinler olarak okundu.

Gabriele Taylor (1927-2026)#

26 Ağustos'ta öldü. Oxford Üniversitesi St Anne's College'da felsefe onursal üyesiydi.

Ahlak psikolojisi alanında çalıştı. Pride, Shame and Guilt (1985) ve Deadly Vices (2006) kitapları, ahlaki duyguları ve kusurları felsefi çözümlemenin konusu hâline getirdi.

Taylor'ın işi, ahlak felsefesinin ilke ve kural tartışmasından duygulanım ve karakter tartışmasına açıldığı dönemin parçasıydı. Bu hat, sitemizde daha önce ele aldığımız Bernard Williams'ın sistem eleştirisiyle aynı yıllarda gelişti; ikisi de Oxford'daydı.

Bir not#

Bu ölümlerin arka arkaya gelmesi rastlantı. Ama listeye bakıldığında, bir kuşağın sahneden çekilmekte olduğu görülüyor: Kenny 1931, Taylor 1927 doğumlu; ikisi de savaş sonrası İngiliz felsefesinin kurulduğu yıllarda yetişti.

Felsefe Haberleri olarak, bu isimlerin çalışmalarını önümüzdeki dönemde ayrı dosyalarda ele almayı planlıyoruz.