.jpg?width=500 "Kant")
FELSEFE HABERLERİÇağdaş filozoflar · fikirler · kitaplar
Filozof
Antik Yunan filozofu (MÖ y. 429 – y. 347)
Akademia, Atina · Antik Yunan · d. MÖ 429 civarı, Atina — MÖ 347 civarı
Batı felsefesinin kurucu isimlerinden. Sokrates'in öğrencisi, Aristoteles'in hocası, Akademia'nın kurucusu. Diyalogları, tamamlanmış bir sistem değil okuru düşünmeye zorlayan dramatik metinlerdir.
Atina'nın köklü ailelerinden birinde doğdu; siyasal kariyer beklenen bir gençti. Peloponnesos Savaşı'nda Atina'nın yenilgisi ve demokratik rejimin hocası Sokrates'i idam etmesi, felsefesinin arka planını oluşturdu.
MÖ 387 civarında Atina'da Akademia'yı kurdu; Aristoteles yirmi yıl boyunca burada öğrencisi oldu. Sicilya'ya yaptığı yolculuklarda Syrakusa tiranlarını filozof-yönetici olarak eğitme girişimleri başarısızlıkla sonuçlandı.
Eserlerinin tamamı diyalog biçimindedir ve çoğunda Sokrates ana konuşmacıdır. Diyalogların önemli bir kısmı çözümsüz (aporia) biter; bu bir başarısızlık değil, okuru tartışmanın içine çeken bilinçli bir yöntemdir.
Sofistlere karşı geliştirdiği hakikat ile ikna edici görünüş ayrımı, üretken yapay zekâ çağında yeniden güncellik kazanmıştır.
10 Ekim 1873'te Berlin'de doğan Arthur O. Lovejoy, 'fikirler tarihi'ni bir disiplin olarak kurdu; The Great Chain of Being, Platon'dan Romantizme bir fikrin iki bin yıllık yolculuğunu izledi. Ve 1582'de bu gün hiç yaşanmadı: Gregoryen takvim 5-14 Ekim'i sildi.
Platon
İsveç Akademisi 8 Ekim'de 2026 Nobel Edebiyat Ödülü'nü Kanadalı şair, denemeci ve klasik filolog Anne Carson'a verdi. Eros the Bittersweet'ten Nox'a, Autobiography of Red'den Decreation'a: arzu ve eksiklik, benlik ve anlatı, yas ve hafıza, Simone Weil ve 'yaratılmamışlık'. Bir şairin felsefesi değil, felsefenin şiirle nasıl düşünüldüğü üzerine bir dosya.
Platon
.jpg?width=1600)
Tokyo yakınlarındaki Dokkyo Üniversitesi 9 Ekim'de Wuppertal'den Friederike Kuster'i konuk ediyor: 'Konuşkan Sessizlik: Felsefe Tarihinde Cinsiyet Kategorisi.' Soru şu: Antik Yunan'dan 20. yüzyıla filozoflar cinsiyet üzerine düşündü; peki bu tema akademik felsefede neden 20. yüzyıla kadar neredeyse hiç 'alınmadı'? Ardından iki günlük bir tarih felsefesi atölyesi: Platon'dan Hegel'de İslam'a.
Platon
Ölümünün otuz ikinci yılında Karl Popper'ı yeniden okumak: Yanlışlanabilirlik neden hâlâ bilimin en iyi tanımı; 'açık toplum' neden hâlâ liberal demokrasinin en iyi savunusu; ve Popper'ın Platon, Hegel, Marx okuması neden hâlâ tartışmalı. Yapay zekâ çağında bir eleştirel akılcının mirası.
Ludwig Wittgenstein, Platon, Karl Popper
.jpg?width=1600)
OpenAI'ın on bin ajanı 88 saatte Navier–Stokes denklemlerinde tekillik bulduğunu açıkladı; ispat Lean'de doğrulandı. Ama Navier–Stokes vakası matematik tarihinden çok daha büyük bir soruyu önümüze getiriyor: Bir makine bir matematiksel doğrulamayı gerçekleştirebiliyorsa, matematiksel düşünceyi de gerçekleştirmiş olur mu? Turing'den Searle'e, Gödel'den Wittgenstein'a, Platon'dan Tao'ya bir dosya.
David Chalmers, Ludwig Wittgenstein, Platon, Daniel C. Dennett
Fuzûlî'yi yalnızca "aşk şairi" olarak okumak, onun şiirindeki düşünce makinesini görmemektir. Leylâ vü Mecnûn'da aşk bir bilgi biçimi, acı insanın kendisiyle karşılaşma yolu, şiir ise hakikate yaklaşmanın aracıdır. Mecnûn'un deliliği bir epistemoloji olabilir mi? Platon'un Şölen'inden Foucault'ya, on altıncı yüzyılın Bağdat'ından bugünün arzu ekonomisine bir okuma.
Platon, Fuzûlî
Platon'u anlatmanın en kolay yolu mağarayı anlatmaktır. Gerçekten anlamanın yolu ise mağaradan çıkıp Atina'nın siyaset sahnesine geri dönmek. Sofistlerle kavgası, cevap üreten makineler çağında yeniden başlıyor: İkna edici konuşmak ile hakikati bilmek aynı şey mi?
Platon
