.jpg?width=500 "Kant")
FELSEFE HABERLERİÇağdaş filozoflar · fikirler · kitaplar
Filozof
Fransız filozof (1918-1990)
École normale supérieure · Fransa · d. 16 Ekim 1918, Birmendreïs, Cezayir — 22 Ekim 1990, La Verrière
Yapısalcı Marksizmin kurucusu. Marx'ta 'epistemolojik kopuş' saptadı, kuramsal anti-hümanizmi savundu; ideolojinin bireyleri 'Hey, sen!' çağrısıyla özneye dönüştürdüğünü ve okul, aile, medya gibi 'ideolojik devlet aygıtları'yla işlediğini ileri sürdü.
Cezayir'de doğdu; İkinci Dünya Savaşı'nda beş yıl Alman esir kampında kaldı. 1948'de École normale supérieure'de öğretim görevlisi oldu ve otuz yılı aşkın süre orada kaldı; aynı yıl Fransız Komünist Partisi'ne girdi. Öğrencileri arasında Balibar, Rancière, Badiou ve Foucault vardı; Lacan'ın seminerini 1963'te ENS'e taşıdı.
Marx İçin ve Kapital'i Okumak (1965), Marx'ın 1845 civarında hümanist gençlik yazılarından koparak 'tarihin bilimi'ni kurduğunu savundu; bu 'epistemolojik kopuş' kavramını Bachelard'dan aldı. Kuramsal anti-hümanizm, Marksizmin 'insan' kavramına dayanmadığını ileri sürdü. 1970 tarihli ideoloji makalesi, ideolojinin maddi pratiklerde yaşadığını, okul ve aile gibi ideolojik devlet aygıtlarıyla işlediğini ve bireyleri 'çağrı' yoluyla özneye dönüştürdüğünü ortaya koydu.
Ömür boyu süren depresyonla mücadele etti. 16 Kasım 1980'de eşi Hélène Rytmann'ı öldürdü; yargılanamaz bulunarak hastaneye kapatıldı. Ölümünden sonra yayımlanan otobiyografisi Gelecek Uzun Sürer olayı anlatır. 1990'da öldü.
1960'larda Marx'ı yeniden keşfetti; ama kuramı rahatsız edici bir soru doğurdu: İnsan tarihi yapan özne mi, yoksa tarih bizi bizden önce mi biçimlendiriyor? Epistemolojik kopuş, ideolojik devlet aygıtları ve 'Hey, sen!' — Althusser'in çağrı kuramı, algoritmaların bizi her gün adıyla çağırdığı bir çağda yeniden okunuyor. Trajedisi, kuramının önüne geçmemeli; ama silinmemeli de.
Jacques Rancière, Louis Althusser
