.jpg?width=500 "Kant")
.jpg?width=500 "Simone de Beauvoir")
.jpg?width=500 "Hannah Arendt")
FELSEFE HABERLERİÇağdaş filozoflar · fikirler · kitaplar
Filozof
Alman filozof, felsefi hermeneutiğin kurucusu (1900-2002)
Heidelberg Üniversitesi · Almanya · d. 11 Şubat 1900, Marburg — 13 Mart 2002, Heidelberg
Hakikat ve Yöntem ile anlamanın bir yöntem değil, tarihsel ufukların karşılaşması olduğunu savundu. Önyargıyı anlamanın koşulu olarak rehabilite etti; Habermas ve Derrida ile tartışmaları yirminci yüzyıl felsefesinin dönüm noktalarındandır.
Marburg'da doğdu; Neo-Kantçı Paul Natorp'un yanında doktora yaptı, klasik filoloji okudu ve Heidegger'in derslerinden derinden etkilendi. 1949'da Heidelberg'de Jaspers'ten boşalan kürsüye geçti ve ömrünün sonuna kadar orada kaldı; savaş sonrasında kısa süre Leipzig rektörlüğü yaptı.
Hakikat ve Yöntem (1960), doğa bilimlerinin yöntem idealinin insan bilimlerine uygulanamayacağını savundu: Anlama, bir nesneye dışarıdan bakmak değil, yorumcunun kendi tarihsel ufkuyla metnin ufkunun kaynaştığı bir karşılaşmadır. Aydınlanma'nın 'önyargıya karşı önyargısı'nı eleştirdi; ön-anlamayı anlamanın koşulu saydı. Her metin 'etki tarihi'nin izlerini taşır ve biz ona o izlerin içinden bakarız.
Habermas ile 1960'ların sonundaki tartışması, hermeneutiğin ideoloji eleştirisiyle ilişkisini; 1981'de Derrida ile Paris'teki karşılaşması hermeneutik ile yapısöküm arasındaki gerilimi görünür kıldı. Yüz iki yaşında, yirminci yüzyılın tamamına tanıklık etmiş olarak öldü.
Yapay zekâ çağında Gadamer'i yeniden okumak neden zorunlu hâle geliyor? Yüz iki yıl yaşayan, yirminci yüzyılın tamamına tanıklık eden ve Hakikat ve Yöntem'in adıyla okurunu yanıltan filozof: Hakikat, yöntemle elde edilmez. Ufukların kaynaşması, önyargının rehabilitasyonu, Habermas ve Derrida ile kavgalar — ve makineyle konuşmanın diyalog olup olmadığı sorusu.
Martin Heidegger, Hans-Georg Gadamer
