.jpg?width=500 "Kant")
.jpg?width=500 "Simone de Beauvoir")
.jpg?width=500 "Hannah Arendt")
FELSEFE HABERLERİÇağdaş filozoflar · fikirler · kitaplar
Filozof
Klasik filolog, çevirmen ve yazar (1915-1982)
Ankara Üniversitesi DTCF (1948'e kadar) · Türkiye · d. 1915, İstanbul — 1982
Homeros'un İlyada ve Odysseia'sını A. Kadir ile Türkçeye kazandıran klasik filolog. Mavi Anadolu düşüncesinin ve Mavi Yolculuk geleneğinin kurucularından.
1915'te İstanbul'da doğdu; çocukluğunun önemli bölümünü Avrupa'da geçirdi ve Brüksel'de klasik diller okudu. Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi'nden 1939'da mezun oldu, aynı fakültenin Klasik Filoloji kürsüsünde çalıştı ve 1946'da doçent oldu. Fransızca, Almanca, İngilizce, Yunanca ve Latince biliyordu.
1948'de Pertev Naili Boratav, Behice Boran, Niyazi Berkes ve Adnan Cemgil ile birlikte siyasal görüşleri gerekçesiyle üniversiteden uzaklaştırıldı. Akademiden ayrılması, klasik filolojiyle ilişkisini bitirmek yerine çalışmalarını çok daha geniş bir okur kitlesine taşıdı.
Hasan Âli Yücel'in kurduğu Tercüme Bürosu çevresinde Sophokles, Aristophanes ve Hesiodos çevirileri yaptı; şair A. Kadir ile birlikte hazırladığı İlyada ve Odysseia çevirileri Türkçede başvuru metinleri hâline geldi.
Sabahattin Eyüboğlu ve Halikarnas Balıkçısı ile birlikte, Anadolu'da yaşamış eski kültürlerin Türkiye'nin kültürel mirasının parçası olduğunu savunan Mavi Anadolu düşüncesini geliştirdi; "Mavi Yolculuk" terimini ortaklaşa kullanıma soktular. 1971 sonrasında yeniden tutuklandı, ardından beraat etti.
Onu "İlyada'nın çevirmeni" diye anmak, Cumhuriyet'in en iddialı kültür projelerinden birini görmemek olur. 1948'de üniversiteden atıldı ve asıl etkisi ondan sonra başladı. Sorduğu soru bugün hâlâ tartışılıyor: Anadolu'nun geçmişi kimin geçmişidir?
Azra Erhat
