Judith Butler New School'da: 'Çağdaş faşist tutkular'

Judith Butler, 23-25 Nisan 2026'da The New School'da düzenlenen GSSI Sempozyumu'nda — Feminisms Against Fascism — açılış konuşmasını yaptı. Konuşmanın başlığı: "Gender Matters 2026: Contemporary Fascist Passions".

Tartışmanın zemini#

Butler'ın son kitabı Who's Afraid of Gender?, "toplumsal cinsiyet" kavramının dünya çapında nasıl bir siyasal hedef hâline geldiğini inceliyor. Kitabın tezine göre, birbirinden çok farklı ülkelerde ve çok farklı siyasal geleneklerde aynı anda beliren bu karşıtlık rastlantı değil: "Gender", ekonomik güvencesizlikten göçe kadar uzanan kaygıların toplandığı bir kap işlevi görüyor.

Butler bu hareketin dilini "ahlaki sadizm" olarak nitelendiriyor ve dinsel, siyasal ve kültürel kurumlara nasıl yerleştiğini izliyor.

Şubatta WashU#

3 Şubat 2026'da Washington Üniversitesi'nde yaklaşık iki yüz kişilik bir topluluğa seslenen Butler, aynı kitap ve dünya demokrasilerinin geleceği üzerine konuştu.

Butler'ın kavramı#

Butler'ın adı, 1990 tarihli Cinsiyet Belası ile birlikte anılıyor. Oradaki temel öneri performatifliktir: Toplumsal cinsiyet, kişinin sahip olduğu bir öz değil; tekrarlanan edimler yoluyla üretilen bir şeydir. "Kadın olmak" ya da "erkek olmak", önceden var olan bir gerçekliğin dışavurumu değil, o gerçekliği kuran davranış dizisidir.

Bu tez, otuz beş yıldır hem feminist kuramın hem de eleştirmenlerinin başvurduğu referans noktası olmayı sürdürüyor.

Türkçedeki Butler#

Cinsiyet Belası, Bela Bedenler, Kırılgan Hayat ve Şiddetin Eleştirisi Türkçeye çevrilen kitapları arasında.