Badiou'nun Nietzsche semineri kitaplaştı: 'Anti-Felsefe 1'

Alain Badiou'nun otuz yılı aşkın süre verdiği seminerler, Columbia University Press tarafından cilt cilt yayımlanıyor. Dizinin yeni halkası haziran ayında çıktı: Nietzsche: Anti-Philosophy 1.

Cildi İngilizceye Susan Spitzer çevirdi; girişi Bruno Bosteels yazdı.

"Anti-filozof" ne demek?#

Badiou'nun bu seminerlerdeki merkezî kavramı anti-felsefe. Terim küçümseyici değildir; bir tür tarifidir.

Badiou'ya göre felsefe tarihinde, felsefeye içeriden itiraz eden filozofların yanında, felsefenin kendisini bir yanılsama sayan ve ona dışarıdan saldıran düşünürler vardır. Bunlar felsefî bir sistem kurmaz; felsefenin kavram üretme iddiasını hedef alırlar.

Badiou'nun anti-filozof olarak saydığı isimler arasında Pascal, Rousseau, Kierkegaard, Nietzsche, Wittgenstein ve Lacan bulunur.

Anti-filozofun ortak hamlesi şudur: Hakikat, kavramla değil; bir edimle, bir dönüşümle, bir yaşam kararıyla ilişkilidir. Kavram bu edimin yerini tutamaz.

Nietzsche neden anti-filozof?#

Nietzsche bu tanıma en iyi uyan isimlerden biridir. Kendi metinlerinde filozofları "kavram mumyacıları" diye anar; sistem kurma isteğini dürüstlük eksikliği sayar; aforizmayı, şiiri ve anlatıyı argümana tercih eder.

Badiou'nun okumasında Nietzsche'nin niyeti bir felsefe kurmak değil, dünya tarihini ikiye bölecek bir olay yaratmaktır. Nietzsche'nin son dönem metinlerindeki "insanlık tarihini kırıyorum" tonu, Badiou için retorik bir abartı değil; anti-felsefenin yapısal sonucudur.

Badiou neden bu konuyla uğraşıyor?#

Buradaki gerilim Badiou'nun kendi konumunu da açıklar.

Badiou açık biçimde filozof olduğunu söyler; hatta Platoncu olduğunu. Ontolojinin matematik olduğunu savunan, sistem kuran, kavramı savunan bir düşünürdür. Anti-filozoflar onun tam karşısında durur.

Ama Badiou onları küçümsemez; tersine, felsefenin en ciddiye alması gereken muhalifleri sayar. Ona göre bir filozof, anti-filozofun itirazını göğüsleyemiyorsa kendi konumunu da temellendiremez.

Bu, seminerin yöntemsel dersidir: En güçlü itirazı, ona en çok inanan kişi kadar iyi anlamadan cevap veremezsiniz.

Seminer dizisi#

Columbia'nın The Seminars of Alain Badiou dizisi, Badiou'nun 1980'lerden itibaren verdiği derslerin yazıya geçirilmiş hâlini yayımlıyor. Dizide daha önce Lacan, Malebranche, Heidegger ve Platon üzerine ciltler çıkmıştı; 2025'te Parmenides: Ontological Figure, Being 1 yayımlandı.

Seminerler Badiou'nun kitaplarından farklı bir metin türü sunuyor: Burada bitmiş bir argüman değil, argümanın kuruluş süreci okunuyor.

Türkçede Badiou#

Etik, Sonsuz Düşünce, Başka Bir Estetik ve Yüzyıl Türkçeye çevrilmiş kitapları arasında. Anti-felsefe seminerlerinin Türkçe çevirisi için henüz bir duyuru yapılmadı.